Kiểm tra chuyên ngành hàng nhập khẩu 2026: bộ nào quản gì, làm thủ tục ở đâu, mất bao lâu

Câu hỏi chúng tôi nhận nhiều nhất trong năm 2026 không phải là “thuế bao nhiêu”. Nó là: “Hàng của em có phải kiểm tra chuyên ngành không, mà kiểm tra ở đâu, vì em gọi lên chỗ cũ thì người ta nói không còn quản nữa”.

Câu trả lời đó có lý. Năm 2026 là năm mà kiểm tra chuyên ngành hàng nhập khẩu thay đổi đồng thời ở ba tầng. Tầng thứ nhất: khung phân loại hàng hoá đổi từ “nhóm 1 / nhóm 2” sang ba mức rủi ro. Tầng thứ hai: toàn bộ tám bộ ban hành lại danh mục. Tầng thứ ba: tên của bảy bộ đã đổi sau sáp nhập, nên tra cứu theo tên cũ sẽ không ra văn bản nào.

Bài này viết theo quy định đang có hiệu lực tại ngày 04/10/2026. Chúng tôi trích nguyên văn ở những chỗ là điều luật, và nói thẳng “chưa xác minh được” ở những chỗ chúng tôi chưa tìm được văn bản gốc. Bạn có thể nhảy thẳng vào mục của bộ quản lý mặt hàng mình — mỗi mục tự đứng được, không cần đọc từ đầu.

Sáu bài chi tiết theo từng bộ

Bài này là bản đồ tổng. Mỗi bộ có một bài riêng đi sâu vào phí cụ thể, nơi nộp hồ sơ, thời gian theo luật và quy trình từng bước. Nếu bạn đã biết mặt hàng của mình thuộc bộ nào, vào thẳng bài đó sẽ nhanh hơn.

Khung quản lý đã đổi: hết “nhóm 1 / nhóm 2”, nay là ba mức rủi ro

Đây là thay đổi gốc, hiểu sai chỗ này thì sai toàn bộ phần sau. Căn cứ là Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 (người ký: Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, hiệu lực từ ngày ký), hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá số 05/2007/QH12 đã được sửa đổi bởi Luật 78/2025/QH15.

Trước đây, hàng hoá chia thành nhóm 1 (không có khả năng gây mất an toàn) và nhóm 2 (có khả năng gây mất an toàn, phải quản lý theo quy chuẩn kỹ thuật). Từ 01/7/2026, cách chia đó biến mất. Hàng hoá được phân loại thành rủi ro thấp — rủi ro trung bình — rủi ro cao, và nghĩa vụ của doanh nghiệp nhập khẩu gắn theo mức rủi ro đó.

Giai đoạn đệm và ngày hết hiệu lực của các nghị định cũ

Nghị định 37/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 23/01/2026, nhưng không phải tất cả nghị định cũ chết cùng lúc. Điều 97 khoản 3 quy định nguyên văn:

“Từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2026, việc phân loại sản phẩm, hàng hóa thành nhóm 1, nhóm 2 và việc áp dụng các biện pháp quản lý đối với sản phẩm, hàng hóa nhóm 1, nhóm 2 tiếp tục được thực hiện theo các văn bản quy định tại khoản 2 Điều này.”

Nghĩa là nhóm 1 / nhóm 2 vẫn chạy đến hết 30/6/2026, và cơ chế ba mức rủi ro vận hành đầy đủ từ 01/7/2026. Bảng dưới đây là ngày hết hiệu lực chính xác của từng văn bản — đây là chỗ nhiều bài viết ghi sai, vì có hai mốc khác nhau trong cùng một điều.

Hai dòng cuối rất dễ nhớ sai. Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hoá hết hiệu lực từ 23/01/2026, không phải 01/7/2026. Nếu bạn đang dùng bản hợp đồng hoặc bản checklist nhãn phụ còn dẫn Nghị định 43/2017, bản đó cần sửa lại căn cứ.

Thủ tục nhập khẩu theo từng mức rủi ro — Điều 82 và Điều 83

Nguyên văn Điều 83 khoản 4 về nơi nộp:

“Thủ tục đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu được thực hiện trên Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia.”

Có một chi tiết kỹ thuật đáng biết: Điều 83 khoản 4 còn dẫn chiếu Điều 17 Nghị định 85/2019/NĐ-CP về một cửa quốc gia. Nhưng Nghị định 85/2019/NĐ-CP đã bị Nghị định 336/2026/NĐ-CP ngày 22/8/2026 (hiệu lực 15/10/2026) thay thế. Dẫn chiếu trong Nghị định 37/2026 vì thế đã lạc hậu. Khi làm hồ sơ, bạn theo quy trình thực tế trên cổng, không theo dẫn chiếu đó.

Mỗi bộ một danh mục riêng — không có danh mục tập trung

Đây là điểm người nhập khẩu hay hiểu nhầm nhất. Điều 5 khoản 2 Nghị định 37/2026/NĐ-CP giao từng bộ quản lý ngành tự ban hành danh mục sản phẩm, hàng hoá rủi ro trung bình và rủi ro cao của mình, kèm mã HS theo Danh mục hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, và phải “bảo đảm có hiệu lực thực hiện kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026”.

Không có một danh mục tập trung nào của Bộ Khoa học và Công nghệ gộp tất cả. Muốn biết hàng của bạn có phải kiểm tra chuyên ngành không, bạn phải mở đúng thông tư của đúng bộ. Toàn bộ tám thông tư đó, chúng tôi liệt kê trong các mục tiếp theo. Phần lớn ban hành từ 26 đến 30/6/2026 và hiệu lực 01/7/2026.

Hệ quả thực tế: mọi bài hướng dẫn còn dẫn Thông tư 41/2023/TT-BCT, Thông tư 01/2009/TT-BKHCN, Thông tư 11/2022/TT-BCT hay Quyết định 1182/QĐ-BCT đều đã lỗi thời. Nếu bạn đang dựa vào một bản tra cứu mã HS hoặc một file danh mục nội bộ in năm 2024, file đó cần làm lại.

Phân biệt ba thứ hay bị gộp: kiểm tra chất lượng · an toàn thực phẩm · kiểm dịch

Ba thủ tục này có luật khác nhau, cơ quan khác nhau, hồ sơ khác nhau. Một lô hàng có thể phải làm hai hoặc ba thủ tục song song. Làm xong cái này không miễn cái kia. Đây là nguồn gốc của phần lớn các lô bị treo ở cảng mà chủ hàng không hiểu tại sao.

Ba ví dụ để thấy ngay sự khác biệt. Một lô gỗ ván phải kiểm dịch thực vật, nhưng không phải kiểm tra an toàn thực phẩm. Một lô sữa bột phải kiểm tra an toàn thực phẩm, nhưng không phải kiểm dịch động vật nếu đã qua chế biến, bao gói sẵn. Một lô đồ chơi trẻ em phải chứng nhận hợp quy theo quy chuẩn của Bộ Khoa học và Công nghệ, không liên quan gì đến hai thứ kia.

Vài điểm cần nói thẳng về nhóm kiểm dịch

• Kiểm dịch động vật: Thông tư 01/2026/TT-BNNMT (hiệu lực 01/01/2026) ban hành danh mục động vật, sản phẩm động vật trên cạn thuộc diện phải kiểm dịch và miễn kiểm dịch, kèm trình tự thủ tục. Có bản hợp nhất VBHN 67/VBHN-BNNMT (2026). Cơ quan là Cục Chăn nuôi và Thú y.
• Kiểm dịch thuỷ sản: chưa xác minh được số hiệu thông tư danh mục năm 2026. Bạn hỏi trực tiếp Cục Chăn nuôi và Thú y hoặc cơ quan kiểm dịch tại cửa khẩu dự kiến làm thủ tục.
• Kiểm dịch thực vật: danh mục vật thể thuộc diện kiểm dịch vẫn là Thông tư 30/2014/TT-BNNPTNT. Chúng tôi không tìm thấy thông tư năm 2026 thay thế, chỉ có dự thảo. Thủ tục theo Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT sửa bởi Thông tư 34/2018 (bản hợp nhất VBHN 02/VBHN-BNNPTNT); giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu theo Mẫu 05/BVTV Phụ lục IV Thông tư 43/2018/TT-BNNPTNT, hiệu lực không quá 12 tháng.
• Đừng gọi lẫn: danh mục vật thể kiểm dịch thực vật (Thông tư 30/2014) khác với danh mục đối tượng kiểm dịch thực vật tức danh mục dịch hại (Thông tư 35/2014/TT-BNNPTNT). Hai thứ khác nhau hoàn toàn.
• Kiểm dịch y tế biên giới: Nghị định 89/2018/NĐ-CP đã xác minh còn hiệu lực. Nhưng luật gốc đã đổi thành Luật Phòng bệnh 114/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026), và chưa xác minh được có nghị định mới thay Nghị định 89/2018 theo luật mới hay không. Chúng tôi cũng chưa xác minh được tên đơn vị đầu mối cấp Cục của Bộ Y tế về kiểm dịch y tế sau sắp xếp tổ chức năm 2025. Nếu lô hàng của bạn có yếu tố kiểm dịch y tế, hãy hỏi trực tiếp tổ chức kiểm dịch y tế tại cửa khẩu.

Tên bộ đã đổi — bảy tên cũ không còn dùng

Mục này quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Rất nhiều tài liệu nội bộ, phần mềm khai báo và website hướng dẫn vẫn ghi tên bộ cũ. Tra cứu theo tên cũ thì không ra văn bản nào, vì ký hiệu thông tư cũng đổi theo: không còn TT-BNNPTNT mà là TT-BNNMT, không còn TT-BGTVT mà là TT-BXD, không còn TT-BLĐTBXH mà là TT-BNV.

Căn cứ về cơ cấu Chính phủ: Nghị quyết 176/2025/QH15 ngày 18/02/2025 (hiệu lực ngay, người ký Trần Thanh Mẫn) ấn định 14 bộ và 3 cơ quan ngang bộ, thay Nghị quyết 08/2021/QH15; các bộ mới hoạt động từ 01/3/2025. Sau đó Nghị quyết 09/2026/QH16 ngày 07/4/2026 về cơ cấu Chính phủ nhiệm kỳ 2026–2031 giữ nguyên 14 bộ và 3 cơ quan ngang bộ, tên gọi không thay đổi.

Bốn bộ liên quan nhiều đến kiểm tra chuyên ngành không đổi tên: Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng.

Danh sách 17 đầu mối hiện hành, đối chiếu với mục “Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ” trên congbao.chinhphu.vn: Quốc phòng · Công an · Ngoại giao · Nội vụ · Tư pháp · Tài chính · Công Thương · Nông nghiệp và Môi trường · Xây dựng · Văn hoá, Thể thao và Du lịch · Khoa học và Công nghệ · Giáo dục và Đào tạo · Y tế · Dân tộc và Tôn giáo · Ngân hàng Nhà nước Việt Nam · Thanh tra Chính phủ · Văn phòng Chính phủ.

Nghị định chức năng: phải dẫn bản 2026, đừng dẫn bản 2025

Nhiều tài liệu ra đời năm 2025 dẫn các nghị định chức năng ban hành tháng 2 và tháng 3/2025. Toàn bộ nhóm đó đã bị thay trong năm 2026.

Một thay đổi nghiệp vụ rất mới: từ 15/9/2026, quản lý địa chất, khoáng sản và khu công nghiệp đã chuyển từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Công Thương. Nếu bạn nhập khoáng sản hoặc vật liệu gốc khoáng, đầu mối đã khác.

Trích nguyên văn phạm vi chức năng của Bộ Nội vụ theo Nghị định 276/2026/NĐ-CP, để bạn thấy an toàn vệ sinh lao động nay nằm ở đâu:

“…lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội; việc làm; an toàn, vệ sinh lao động; hội, quỹ xã hội…; người có công; thanh niên; bình đẳng giới; văn thư, lưu trữ nhà nước; thi đua, khen thưởng”

Bộ Y tế quản gì khi nhập khẩu

Bài riêng, chi tiết hơn: thủ tục, chi phí và thời gian của Bộ Y tế — kèm bảng phí, nơi nộp hồ sơ và quy trình từng bước.

Bộ Y tế là bộ có nhiều đầu mối kiểm tra chuyên ngành nhất, và cũng là bộ dễ tra sai nhất, vì Bộ Y tế không gộp tất cả vào một thông tư danh mục mà tách theo từng lĩnh vực. Tên bộ không đổi sau sáp nhập. Nghị định chức năng hiện hành là Nghị định 313/2026/NĐ-CP ngày 08/8/2026, trong đó có Cục An toàn thực phẩm.

Bốn nhóm hàng nhập khẩu chính thuộc Bộ Y tế: thiết bị y tế · thuốc, vắc xin, sinh phẩm, nguyên liệu làm thuốc · dược liệu và thuốc cổ truyền · thực phẩm cùng dụng cụ, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm theo Phụ lục II Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Chứng từ cần có với hàng thực phẩm thuộc Bộ Y tế: Giấy đăng ký kiểm tra thực phẩm nhập khẩu theo Mẫu số 04 Phụ lục I Nghị định 15/2018/NĐ-CP · Bản tự công bố sản phẩm · bản sao Packing list · Commercial Invoice và vận đơn · nhãn gốc kèm nhãn phụ tiếng Việt. Với thiết bị y tế và thuốc, hồ sơ theo quy định chuyên ngành của Bộ Y tế, cộng thêm hồ sơ đăng ký kiểm tra chất lượng nếu mặt hàng nằm trong Phụ lục rủi ro cao.

Một quy tắc cực kỳ quan trọng về thực phẩm mà chúng tôi dùng hàng ngày: Bộ Y tế là bộ “quét sạch”. Phụ lục II Nghị định 15/2018/NĐ-CP, mục 6, ghi nguyên văn: “Các sản phẩm khác không được quy định tại danh mục của Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn”. Nghĩa là hàng thực phẩm nào không tìm thấy trong Phụ lục III hoặc Phụ lục IV thì thuộc Bộ Y tế.

Bộ Công Thương quản gì khi nhập khẩu

Bài riêng, chi tiết hơn: thủ tục, chi phí và thời gian của Bộ Công Thương — kèm bảng phí, nơi nộp hồ sơ và quy trình từng bước.

Bộ Công Thương giữ nguyên tên sau sáp nhập, nghị định chức năng hiện hành là Nghị định 351/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026. Đây là bộ bạn phải đọc kỹ nhất nếu nhập bánh kẹo, đồ uống, sữa chế biến, dầu thực vật, bột và tinh bột, hoặc nhập hoá chất, nồi hơi, bình chịu áp lực, chai LPG, thiết bị điện và điện tử.

Điểm dễ sai nhất: Bộ Công Thương có hai văn bản danh mục song song, cho hai loại kiểm tra khác nhau. Đừng dùng lẫn.

Thông tư 28/2026/TT-BCT, Điều 1, chia danh mục kiểm tra an toàn thực phẩm của Bộ Công Thương thành năm nhóm. Bảng dưới là nội dung năm nhóm đó — nếu mặt hàng của bạn nằm trong đây, bạn phải làm kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.

Cơ chế cập nhật danh mục, trích nguyên văn Thông tư 28/2026/TT-BCT:

“Đối với hàng hóa chưa được liệt kê và xác định mã số hàng hóa trong Danh mục ban hành kèm theo Thông tư 28/2026/TT-BCT, việc xác định mã số hàng hoá thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan.” … “Trường hợp có sự khác biệt, không thống nhất trong việc xác định mã số hàng hóa… việc phân loại và xác định mã số hàng hoá thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan.”

Bộ Công Thương giao Cục Công nghiệp chủ trì rà soát, cập nhật và công bố danh mục này.

Chứng từ cần có cho hàng thực phẩm thuộc Bộ Công Thương: Giấy đăng ký kiểm tra thực phẩm nhập khẩu Mẫu số 04 Phụ lục I · Bản tự công bố sản phẩm · bản sao Packing list · Invoice, vận đơn · nhãn gốc và nhãn phụ tiếng Việt. Lần nhập đầu tiên thường bị lấy mẫu kiểm nghiệm.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản gì khi nhập khẩu

Bài riêng, chi tiết hơn: thủ tục, chi phí và thời gian của Bộ Nông nghiệp và Môi trường — kèm bảng phí, nơi nộp hồ sơ và quy trình từng bước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường là bộ hợp nhất từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường. Hai tên cũ đó không còn dùng, và ký hiệu văn bản nay là TT-BNNMT. Nghị định chức năng hiện hành là Nghị định 355/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/9/2026. Lưu ý từ 15/9/2026, địa chất, khoáng sản và khu công nghiệp đã chuyển sang Bộ Công Thương.

Thay đổi quan trọng nhất ở bộ này trong năm 2026 nằm ở cơ quan kiểm tra an toàn thực phẩm. Trích nguyên văn khoản 1 Điều 3 Thông tư 22/2026/TT-BNNMT:

“Cơ quan Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo phương thức kiểm tra thông thường, theo phương thức kiểm tra chặt là cơ quan được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao hoặc chỉ định.”

Khoản 2 cùng điều quy định cơ quan này thay thế Cục Thú y và Cục Bảo vệ thực vật. Nói cách khác: từ 01/9/2026, Cục Thú y và Cục Bảo vệ thực vật không còn là cơ quan kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu. Nếu hồ sơ của bạn đang ghi tên hai cơ quan này ở ô cơ quan kiểm tra, hồ sơ sẽ bị trả.

Một điểm nữa: kiểm dịch động vật, kiểm dịch thực vật và kiểm dịch thuỷ sản không nằm trong Thông tư 27/2026/TT-BNNMT. Ba thứ đó vận hành theo pháp luật kiểm dịch riêng — xem lại mục phân biệt ba loại ở trên. Và lưu ý nhỏ: chính Thông tư 22/2026/TT-BNNMT vẫn còn gọi tên cũ “Cục Bảo vệ thực vật” trong văn bản.

Bộ Khoa học và Công nghệ quản gì khi nhập khẩu

Bài riêng, chi tiết hơn: thủ tục, chi phí và thời gian của Bộ Khoa học và Công nghệ — kèm bảng phí, nơi nộp hồ sơ và quy trình từng bước.

Bộ Khoa học và Công nghệ giữ nguyên tên, nhưng phạm vi đã rộng ra rất nhiều vì Bộ Thông tin và Truyền thông đã nhập vào đây. Nghị định chức năng hiện hành là Nghị định 225/2026/NĐ-CP ngày 24/6/2026, hiệu lực 01/7/2026, trong đó có Uỷ ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia.

Nếu bạn nhập đồ chơi trẻ em, thiết bị điện gia dụng, dây cáp điện, aptomat, điện thoại, thiết bị vô tuyến, xăng dầu hoặc LPG, đây là bộ của bạn.

Điều khoản chuyển tiếp ở dòng cuối rất có giá trị tiền. Nếu bạn đã có giấy chứng nhận hợp quy cấp trước 01/7/2026 cho model đang nhập, bạn không phải làm lại cho đến khi giấy hết hạn. Chúng tôi đã dùng đúng điều này để giữ nguyên hồ sơ cho mấy lô chứng nhận chất lượng máy lọc nước và máy làm đá công nghiệp nhập cuối tháng 6.

Bộ Xây dựng quản gì khi nhập khẩu

Bài riêng, chi tiết hơn: thủ tục, chi phí và thời gian của Bộ Xây dựng — kèm bảng phí, nơi nộp hồ sơ và quy trình từng bước.

Bộ Xây dựng hiện nay gồm cả phần việc của Bộ Giao thông vận tải cũ — tên “Bộ Giao thông vận tải” đã không còn dùng, và ký hiệu văn bản đổi từ TT-BGTVT sang TT-BXD. Nghị định chức năng hiện hành là Nghị định 354/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026, hiệu lực 15/9/2026, với 22 đơn vị.

Vì gộp hai bộ, Bộ Xây dựng có hai thông tư danh mục riêng: một cho vật liệu xây dựng, một cho phương tiện giao thông.

Tên thủ tục: với vật liệu xây dựng là chứng nhận hoặc công bố hợp quy vật liệu xây dựng; với phương tiện giao thông là kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, tức đăng kiểm.

Nộp ở đâu: vật liệu xây dựng nộp trên vnsw.gov.vn hoặc dichvucong.gov.vn. Phương tiện giao thông làm tại Cục Đăng kiểm Việt Nam. Theo Nghị định 354/2026/NĐ-CP, các cơ quan thực thi của bộ gồm Cục Đăng kiểm Việt Nam, Cục Hàng hải và Đường thuỷ Việt Nam, Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Hàng không Việt Nam.

Thời gian: vật liệu xây dựng đã có giấy chứng nhận hợp quy thì 01 ngày làm việc theo Điều 83 Nghị định 37/2026/NĐ-CP. Phương tiện giao thông theo quy trình đăng kiểm của Cục Đăng kiểm Việt Nam, thời gian phụ thuộc loại phương tiện và việc có phải thử nghiệm mẫu hay không.

Bộ Nội vụ quản gì khi nhập khẩu

Bài riêng, chi tiết hơn: thủ tục của Bộ Công an, Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng — kèm bảng phí, nơi nộp hồ sơ và quy trình từng bước.

Đây là mục nhiều người không nghĩ tới. Bộ Nội vụ nay quản lý an toàn vệ sinh lao động, sau khi Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội giải thể. Tên “Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội” đã không còn dùng, ký hiệu văn bản đổi từ TT-BLĐTBXH sang TT-BNV. Nghị định chức năng hiện hành là Nghị định 276/2026/NĐ-CP, hiệu lực 08/7/2026.

Nếu bạn nhập thang máy, cần trục, cầu trục, vận thăng, nồi hơi, thiết bị áp lực, thiết bị nâng, phương tiện bảo vệ cá nhân hoặc thiết bị hàn, bạn phải tra danh mục của Bộ Nội vụ — không phải Bộ Công Thương, không phải Bộ Xây dựng.

Bộ Công an quản gì khi nhập khẩu

Bài riêng, chi tiết hơn: thủ tục của Bộ Công an, Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng — kèm bảng phí, nơi nộp hồ sơ và quy trình từng bước.

Bộ Công an giữ nguyên tên sau sáp nhập. Bộ này có danh mục kiểm tra chuyên ngành riêng, tập trung vào phương tiện phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Ngoài ra, an toàn thông tin mạng đã chuyển từ Bộ Thông tin và Truyền thông cũ về Bộ Công an.

Nhóm phương tiện phòng cháy chữa cháy phải kiểm định, theo cơ chế truyền thống nay quy chiếu về Thông tư 125/2026/TT-BCA: xe chữa cháy và xe cứu nạn cứu hộ, xe thang, xe trạm bơm, tàu và xuồng chữa cháy, máy bơm chữa cháy, vòi và lăng và đầu nối và trụ nước chữa cháy, bình chữa cháy, chất chữa cháy gốc nước và chất tạo bọt, vật liệu và cấu kiện chống cháy gồm cửa, vách, van, màn ngăn cháy, hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động.

Bộ Quốc phòng quản gì khi nhập khẩu

Bài riêng, chi tiết hơn: thủ tục của Bộ Công an, Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng — kèm bảng phí, nơi nộp hồ sơ và quy trình từng bước.

Bộ Quốc phòng giữ nguyên tên. Phạm vi kiểm tra chuyên ngành của bộ này rất hẹp: chỉ có một nhóm, là sản phẩm mật mã dân sự. Nếu bạn nhập thiết bị mã hoá, module bảo mật, token chữ ký số, thiết bị VPN có chức năng mật mã, mục này là của bạn.

Bộ Quốc phòng không có danh mục kiểm tra chuyên ngành nhập khẩu rộng hơn. Vũ khí và khí tài quân sự quản lý theo cơ chế riêng, không đi qua danh mục ba mức rủi ro.

Bảng tổng hợp tám bộ — in ra dán cạnh máy

Bảng này gộp toàn bộ tám mục trên lại thành một trang. Dùng khi bạn cần tra nhanh trước khi đặt hàng.

Quy trình chung 7 bước làm thủ tục kiểm tra chuyên ngành

Dù hàng của bạn thuộc bộ nào, bảy bước dưới đây gần như không đổi. Khác biệt chỉ nằm ở tên cơ quan tiếp nhận và bộ hồ sơ.

Ba phương thức kiểm tra an toàn thực phẩm: chặt, thông thường, giảm

Phần này chỉ áp dụng cho kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu, không áp cho kiểm tra chất lượng và không áp cho kiểm dịch. Căn cứ là Điều 16, 17 và 19 Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Trích nguyên văn Điều 16:

“Điều 16. Phương thức kiểm tra
Việc kiểm tra về an toàn thực phẩm nhập khẩu được thực hiện theo một trong các phương thức sau đây:
1. Phương thức kiểm tra giảm, theo đó kiểm tra hồ sơ tối đa 5% trên tổng số lô hàng nhập khẩu trong vòng 01 năm do cơ quan hải quan lựa chọn ngẫu nhiên.
2. Phương thức kiểm tra thông thường, theo đó chỉ kiểm tra hồ sơ của lô hàng nhập khẩu.
3. Phương thức kiểm tra chặt, theo đó kiểm tra hồ sơ kết hợp lấy mẫu kiểm nghiệm.”

Trích nguyên văn Điều 19 khoản 2 điểm b về thời hạn 03 ngày:

“Trong thời hạn 03 (ba) ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ, cơ quan kiểm tra nhà nước có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ và ra thông báo thực phẩm đạt hoặc không đạt yêu cầu nhập khẩu theo Mẫu số 05 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này. Trường hợp yêu cầu bổ sung hồ sơ thì phải nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý của việc yêu cầu.”

Đường ra khỏi kiểm tra chặt

Điều 17 khoản 4 cho hai đường chuyển từ kiểm tra chặt sang kiểm tra thông thường:

• Nếu bị kiểm tra chặt vì lô trước không đạt hoặc bị phát hiện qua thanh tra: sau khi áp dụng kiểm tra chặt 03 lần liên tiếp mà kết quả đạt thì được chuyển sang thông thường.
• Nếu bị kiểm tra chặt vì có cảnh báo: phải chờ văn bản thông báo ngừng kiểm tra chặt của Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (tên ghi trong văn bản, nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) hoặc Bộ Công Thương.

Và để lên được kiểm tra giảm, đường nhanh nhất với khách hàng Trung Quốc là đường (c): yêu cầu nhà máy cung cấp giấy chứng nhận GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC hoặc FSSC 22000 còn hiệu lực, hợp pháp hoá lãnh sự hoặc chứng thực theo Điều 18 khoản 1 điểm b. Một tờ giấy đó thay cho ba lô hàng đạt liên tiếp trong 12 tháng.

Hồ sơ đăng ký kiểm tra — Điều 18

“2. Hồ sơ đăng ký kiểm tra theo phương thức kiểm tra thông thường và phương thức kiểm tra chặt bao gồm:
a) Giấy đăng ký kiểm tra thực phẩm nhập khẩu theo quy định tại Mẫu số 04 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này;
b) Bản tự công bố sản phẩm;
c) 03 (ba) Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu liên tiếp theo phương thức kiểm tra chặt đối với các lô hàng, mặt hàng được chuyển đổi phương thức từ kiểm tra chặt sang kiểm tra thông thường (bản chính);
d) Bản sao Danh mục hàng hóa (Packing list);
đ) Trong trường hợp sản phẩm quy định tại Điều 14 Nghị định này thì phải có giấy chứng nhận đáp ứng các quy định về an toàn thực phẩm do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp (bản chính), trừ trường hợp thủy sản do tàu cá nước ngoài thực hiện đánh bắt, chế biến trên biển bán trực tiếp cho Việt Nam.”

Phí kiểm tra

Chín trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm

Đây là mục đáng đọc kỹ nhất nếu bạn làm gia công xuất khẩu hoặc dùng kho ngoại quan. Căn cứ: Điều 13 Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Tên điều có một mệnh đề quan trọng ngay trong ngoặc: “trừ các trường hợp có cảnh báo về an toàn thực phẩm” — nghĩa là hàng đang bị cảnh báo thì không được miễn dù thuộc trường hợp nào.

Hai khoản có giá trị thực tế nhất với doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc:

• Khoản 1 — hàng đã có Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm thì miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu cho từng lô. Với người nhập đều đặn thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hoặc sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi, một lần đăng ký bản công bố tiết kiệm được thủ tục của tất cả các lô sau.
• Khoản 4 — hàng gửi kho ngoại quan được miễn. Đây là một lý do nữa để dùng kho ngoại quan khi bạn chưa chốt được đầu ra trong nước.
• Khoản 7 — hàng chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ sản xuất nội bộ, không tiêu thụ trong nước. Khoản này gần như trùng từng chữ với Điều 4 khoản 2 về miễn tự công bố. Nghĩa là nhóm gia công xuất khẩu được miễn cả hai nghĩa vụ.

Thông tư 28/2026/TT-BCT ghi nhận lại cơ chế miễn này, nguyên văn:

“Thực phẩm nhập khẩu thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Công Thương theo quy định tại khoản 3 Điều 39 Nghị định 15/2018/NĐ-CP nhưng thuộc một trong các trường hợp được quy định tại Điều 13 Nghị định 15/2018/NĐ-CP (trừ các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 17…) được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu.”

Nghị định 15/2018 còn hiệu lực không — câu trả lời có một đường vòng

Chúng tôi nhận câu hỏi này gần như mỗi tuần, và câu trả lời ngắn gọn dễ gây hiểu sai. Nói đúng là: Nghị định 15/2018/NĐ-CP vẫn đang áp dụng tại thời điểm tháng 10/2026 — vì nghị định thay nó đã bị tạm ngưng hiệu lực, không phải vì không ai thay.

Diễn biến theo đúng thứ tự:

1. Nghị định 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 ban hành để thay Nghị định 15/2018 và bãi bỏ nó, kèm Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.
2. Hàng ùn tắc tại cửa khẩu, nên Nghị quyết 09/2026/NQ-CP ngày 04/02/2026 tạm ngưng cả hai văn bản trên.
3. Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/4/2026 thay Nghị quyết 09/2026, tiếp tục tạm ngưng.

“Chính phủ quyết nghị tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026… và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và Nghị định hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có hiệu lực thi hành.”

“Trong thời gian 2 văn bản trên tạm ngưng hiệu lực, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018… và các văn bản quy định, hướng dẫn thi hành tiếp tục có hiệu lực.”

Ba câu nên nói đúng khi bàn chuyện này với đối tác hoặc với nhà máy:

• Đừng nói “Nghị định 15/2018 đã bị Nghị định 46/2026 thay thế”. Nghị định 46/2026 đang bị tạm ngưng, chưa bị bãi bỏ, và sẽ sống lại khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi có hiệu lực.
• Đừng nói Nghị định 15/2018 “còn hiệu lực” một cách vô thời hạn. Luôn ghi kèm mốc: tại thời điểm tháng 10/2026.
• Có một khoảng xám từ 26/01 đến 05/02/2026 khi Nghị định 46/2026 đã có hiệu lực. Nếu bạn có lô hàng nằm trong khoảng đó mà đang tranh chấp hồ sơ, hãy nói rõ ngày với cơ quan kiểm tra.

Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 chưa bị sửa toàn diện. Nó đã được sửa từng phần bởi Luật 28/2018/QH14 và Luật Thanh tra 84/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2025); bản hợp nhất mới nhất là VBHN 61/VBHN-VPQH năm 2025. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi gồm 76 điều, 9 chương, mới được Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến ngày 24/9/2026 — chưa thông qua. Lịch trình thông qua cụ thể: chưa xác minh được, nên chúng tôi không đoán ngày.

Phân công giữa ba bộ về thực phẩm — Điều 36 đến 40

Ba khoản của Điều 36 giải quyết tranh chấp thẩm quyền, trích nguyên văn — rất hữu ích khi nhà máy sản xuất nhiều dòng sản phẩm:

“5. Bảo đảm nguyên tắc một cửa, một sản phẩm, một cơ sở sản xuất, kinh doanh chỉ chịu sự quản lý của một cơ quan quản lý nhà nước.
8. Đối với cơ sở sản xuất nhiều loại sản phẩm thực phẩm thuộc thẩm quyền quản lý của từ 2 cơ quan quản lý chuyên ngành trở lên thì cơ quan quản lý sản phẩm có sản lượng lớn nhất trong các sản phẩm của cơ sở sản xuất là cơ quan quản lý.
10. Đối với cơ sở vừa sản xuất vừa kinh doanh nhiều loại sản phẩm thuộc thẩm quyền quản lý của từ 2 cơ quan quản lý chuyên ngành trở lên thì tổ chức, cá nhân có quyền lựa chọn cơ quan quản lý chuyên ngành về an toàn thực phẩm để thực hiện các thủ tục hành chính.”

Một quy tắc nữa, rất quan trọng khi phân định nông sản với bánh kẹo. Phụ lục III của Bộ Nông nghiệp có hàng loạt ghi chú loại trừ, nguyên văn: “Trừ sản phẩm dạng bánh do Bộ Công Thương quản lý.” · “Trừ các sản phẩm dạng bánh, mứt, kẹo, ô mai và nước giải khát do Bộ Công Thương quản lý.” · “Trừ bánh, mứt, kẹo có chứa hạt điều do Bộ Công Thương quản lý.”

Dịch sang ngôn ngữ thực tế: nguyên liệu nông sản như mè, vừng, điều, chè thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhưng khi đã thành sản phẩm dạng bánh thì chuyển sang Bộ Công Thương. Bánh mè nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương.

Tự công bố và đăng ký bản công bố: khác nhau thế nào, và có phải nghĩa vụ trước thông quan không

Đây là chỗ hiểu nhầm nhiều nhất trong toàn bộ chủ đề. Chúng tôi nói thẳng kết luận trước, rồi mới dẫn điều luật.

Về câu chữ của luật, cả hai là nghĩa vụ trước khi đưa sản phẩm ra thị trường — tức trước khi sản xuất, kinh doanh — không phải điều kiện thông quan. Nhưng với hàng nhập khẩu, hệ quả thực tế là phải xong trước thông quan, vì Điều 18 bắt buộc có Bản tự công bố sản phẩm trong hồ sơ đăng ký kiểm tra.

Nguyên văn Điều 6 — nhớ kỹ là chỉ có ba nhóm, không nhiều hơn:

“Điều 6. Đăng ký bản công bố sản phẩm
Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải đăng ký bản công bố sản phẩm đối với các sản phẩm sau đây:
1. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt.
2. Sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi.
3. Phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm không thuộc trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm hoặc không đúng đối tượng sử dụng do Bộ Y tế quy định.”

Nghĩa là: bánh kẹo, nước giải khát, mì, dầu ăn, sữa chế biến chỉ cần tự công bố. Không phải đăng ký bản công bố. Rất nhiều người nhập hàng lần đầu đi làm hồ sơ đăng ký bản công bố cho một lô bánh quy, mất 3 tuần chờ, rồi phát hiện mình không thuộc Điều 6.

Vậy nói chính xác thì nó chặn ở đâu

Căn cứ Điều 5 khoản 2 điểm b, nguyên văn: “Ngay sau khi tự công bố sản phẩm, tổ chức, cá nhân được quyền sản xuất, kinh doanh sản phẩm và chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn của sản phẩm đó”. Mốc pháp lý ở đây là quyền sản xuất, kinh doanh. Không có câu nào trong Nghị định 15/2018/NĐ-CP nói tự công bố là điều kiện thông quan.

Nhưng nó chặn ở cửa khẩu qua hai móc nối:

• Móc nối thứ nhất: Điều 18 — cả khoản 1 điểm a và khoản 2 điểm b — bắt buộc có “Bản tự công bố sản phẩm” trong hồ sơ đăng ký kiểm tra. Điều 19 bắt buộc nộp Thông báo đạt cho hải quan để thông quan. Không có bản tự công bố thì không đủ hồ sơ, không đủ hồ sơ thì không có Thông báo đạt, không có Thông báo đạt thì không thông quan được.
• Móc nối thứ hai: Điều 13 khoản 1 — có Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố thì được miễn kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu.

Cuối cùng, một cặp điều khoản rất đáng tiền cho khách gia công xuất khẩu: Điều 4 khoản 2 (miễn tự công bố) và Điều 13 khoản 7 (miễn kiểm tra nhập khẩu) có nội dung gần như trùng từng chữ. Cả hai nói về hàng “chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ cho việc sản xuất nội bộ của tổ chức, cá nhân không tiêu thụ tại thị trường trong nước”. Nếu doanh nghiệp bạn đúng mô hình này, bạn được miễn cả hai.

Cổng thông tin một cửa quốc gia: đăng ký ở đâu, cần gì

Địa chỉ là https://vnsw.gov.vn, tên đầy đủ “Cổng thông tin một cửa quốc gia”. Chúng tôi đã kiểm địa chỉ này còn hoạt động và đối chiếu chéo qua các trang của cơ quan chuyên ngành.

Về nơi nộp hồ sơ kiểm tra an toàn thực phẩm, Điều 19 khoản 2 điểm a Nghị định 15/2018/NĐ-CP ghi nguyên văn:

“Trước hoặc khi hàng về đến cửa khẩu, chủ hàng nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra theo quy định tại khoản 2 Điều 18 Nghị định này đến cơ quan kiểm tra nhà nước hoặc Cổng thông tin một cửa quốc gia phân hệ Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương (nếu đã áp dụng)”

Đọc kỹ ba chữ cuối. Luật cho hai cửa: nộp trực tiếp cơ quan kiểm tra hoặc qua một cửa quốc gia. Mệnh đề “nếu đã áp dụng” là mệnh đề quyết định — không phải bộ nào cũng đã mở phân hệ.

Để bắt đầu dùng một cửa quốc gia, doanh nghiệp cần tài khoản đăng ký trên cổng, chữ ký số của doanh nghiệp, và thông tin đăng ký kinh doanh khớp với thông tin trên tờ khai. Nếu bạn làm qua đơn vị uỷ thác xuất nhập khẩu, hồ sơ nộp dưới tên pháp nhân của đơn vị uỷ thác và bạn không cần mở tài khoản riêng.

Ví dụ chạy từ đầu đến cuối: lô bánh mè nhập từ Trung Quốc, mã HS 1905.90.90

Lý thuyết đến đây là đủ. Giờ chạy một lô thật. Giả định: bạn nhập bánh mè đóng gói 500g/gói từ Quảng Châu, hàng mới 100%, dùng ăn trực tiếp, mã HS tham chiếu 1905.90.90. Lô 1.000 thùng, mỗi thùng 24 gói, tổng 12 tấn, giá trị CIF 22.000 USD.

Bước 1 — Xác định bộ quản lý

Bánh mè là sản phẩm dạng bánh. Theo Phụ lục IV mục VII Nghị định 15/2018/NĐ-CP, “Bánh, mứt, kẹo” thuộc Bộ Công Thương. Nguyên văn mục VII:

“VII — Bánh, mứt, kẹo — Ghi chú: Không bao gồm các sản phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng, thực phẩm chức năng do Bộ Y tế quản lý
1. Bánh quy ngọt, mặn hoặc không ngọt, mặn · 2. Bánh bít cốt, bánh mì nướng và các loại bánh nướng tương tự · 3. Bánh bột nhào · 4. Bánh mì giòn · 5. Bánh gato · 6. Các loại kẹo cứng, mềm có đường không chứa cacao · 7. Kẹo cao su · 8. Kẹo sô cô la các loại · 9. Mứt, thạch trái cây… · 10. Quả, quả hạch… đã chế biến · 11. Các sản phẩm bánh mứt kẹo khác”

Có người sẽ nghĩ: mè là nông sản, vậy có thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường không? Không. Phụ lục III của Bộ Nông nghiệp ghi rõ “Trừ sản phẩm dạng bánh do Bộ Công Thương quản lý.” Nguyên liệu mè thì thuộc Bộ Nông nghiệp, nhưng bánh mè thì thuộc Bộ Công Thương.

Đối chiếu tiếp với danh mục kèm mã HS: Thông tư 28/2026/TT-BCT (ban hành 01/6/2026, hiệu lực 17/7/2026), Điều 1, nhóm (5) “Sản phẩm bánh, mứt, kẹo” liệt kê rõ bánh quy, bánh ngọt, các sản phẩm bánh mứt kẹo khác. Bánh mè nằm trong đó.

Bước 2 — Thủ tục phải làm và không phải làm

Bước 3 — Thuế của mã 1905.90.90

Tên tiếng Việt của dòng này trong biểu thuế là “- – Loại khác” — dòng cuối của phân nhóm 1905.90. Đơn vị tính: kg.

Hai điều cần nói rõ về hai dòng cuối.

Ký hiệu (-MM) không loại trừ Trung Quốc. Nó loại trừ Myanmar. Hàng từ Trung Quốc được hưởng 0% ACFTA khi có C/O mẫu E hợp lệ và đáp ứng quy tắc xuất xứ. Phí xin C/O Form E phía Trung Quốc thường 30–80 USD/lô.

Bánh quy và bánh ngọt được giảm VAT về 8%, vì không thuộc Phụ lục I Nghị định 174/2025/NĐ-CP — phụ lục liệt kê các nhóm không được giảm, gồm viễn thông, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, bất động sản, sản phẩm khai khoáng trừ than và kim loại, hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt trừ xăng.

Bước 4 — Chứng từ cần có

Thời gian dự kiến: lần nhập đầu tiên thường bị lấy mẫu kiểm nghiệm, nên tính theo 07 ngày làm việc kiểm tra chặt cộng thời gian phòng kiểm nghiệm trả kết quả. Từ lô thứ hai, nếu lô đầu đạt, bạn về 03 ngày làm việc kiểm tra thông thường. Sau 03 lô liên tiếp đạt trong vòng 12 tháng, bạn đủ điều kiện xin kiểm tra giảm — khi đó cơ quan hải quan chỉ kiểm hồ sơ ngẫu nhiên tối đa 5% số lô trong một năm.

Bước 5 — Mô tả khai báo trên tờ khai: bản OZ đang sinh ra đã đủ chưa

Hệ thống đặt hàng của chúng tôi hiện sinh ra mô tả mẫu như sau:

“Loại khác dùng ăn trực tiếp Đóng gói: 500g/gói mới 100%”

Nhận xét thẳng: mô tả này chưa đủ. Nó có ba điểm tốt và bốn điểm thiếu.

Ba điểm tốt: nó mở đầu bằng “Loại khác”, đúng tên dòng thuế của 1905.90.90 nên khớp với biểu thuế; nó nêu quy cách đóng gói 500g/gói; nó nêu tình trạng mới 100%.

Mô tả chúng tôi đề nghị hệ thống sinh ra thay thế: “Bánh mè đã nướng, loại khác, dùng ăn trực tiếp, làm từ bột mì — nhãn hiệu [X], nhà sản xuất [Y] — đóng gói 500g/gói, 24 gói/thùng — mới 100% — xuất xứ Trung Quốc”. Dài hơn, nhưng đó chính là mô tả mà khi bị yêu cầu giải trình bạn không phải viết lại từ đầu.

Về nguồn số liệu thuế trong mục này: chúng tôi lấy từ cơ sở dữ liệu biểu thuế nội bộ với ngày hiệu lực 01/01/2026, có đối chiếu chéo một nguồn độc lập xác nhận mức MFN 20% và thông thường 30%. Cơ sở dữ liệu tự báo chưa đối chiếu văn bản mới từ 27/5/2026. Trước khi mở tờ khai, bạn nên đối chiếu lại biểu thuế bản chính thức.

Nếu bạn đang chuẩn bị lô đầu tiên, đọc thêm bài thủ tục nhập khẩu hàng Trung Quốc 2026 để nắm toàn bộ chuỗi chứng từ, và bài nhập gì từ Trung Quốc 2026 nếu bạn còn đang chọn mặt hàng.

Sai lầm thường gặp — và cách làm đúng

Tám dòng dưới đây là tám cuộc gọi chúng tôi nhận nhiều nhất trong năm 2026. Phần lớn không phải lỗi chuyên môn, mà là lỗi dùng tài liệu đã cũ.

OZ Việt Nam làm gì cho bạn ở phần kiểm tra chuyên ngành

Chúng tôi làm uỷ thác xuất nhập khẩu Trung Quốc – Việt Nam 13 năm, xử lý hơn 500 container mỗi tháng cho hơn 2.000 doanh nghiệp. Riêng phần kiểm tra chuyên ngành, đây là những việc cụ thể chúng tôi nhận:

• Tra mã HS và đối chiếu với danh mục của đúng bộ trước khi bạn đặt cọc nhà máy, kèm câu trả lời có hay không, mức rủi ro nào, căn cứ thông tư nào.
• Soạn và nộp hồ sơ tự công bố sản phẩm, gồm cả việc đưa mẫu vào phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc công nhận ISO 17025 để lấy phiếu kết quả còn hạn 12 tháng.
• Đăng ký kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo Mẫu số 04 Phụ lục I, nộp đúng cửa — một cửa quốc gia với hàng Bộ Y tế, trực tiếp hoặc NIFC Online với hàng Bộ Công Thương.
• Đăng ký kiểm tra chất lượng và làm công bố hợp quy cho hàng rủi ro trung bình và rủi ro cao, gồm việc đưa mẫu tới tổ chức chứng nhận và tổ chức thử nghiệm được chỉ định.
• Xin C/O mẫu E tại đầu Trung Quốc, phí phía Trung Quốc 30–80 USD/lô — trong ví dụ bánh mè ở trên, tờ giấy này giữ lại 123,5 triệu đồng tiền thuế.
• Xin đưa hàng về bảo quản trong lúc chờ kết quả kiểm nghiệm, để bạn không trả tiền lưu container 30–80 USD/ngày.
• Soạn nhãn phụ tiếng Việt và kiểm nhãn gốc trước khi hàng rời nhà máy, vì sau khi hàng cập thì thời gian khắc phục nhãn chỉ còn không quá 05 ngày làm việc.
• Bảo lãnh thuế: OZ nộp trước, doanh nghiệp trả lại trong 30–60 ngày. Phí uỷ thác 2,8–30 triệu đồng/lô tuỳ giá trị CIF.

Chúng tôi có đại lý tại Quảng Châu, Thâm Quyến, Yiwu, Côn Minh và kho ngoại quan tại Bằng Tường, Hữu Nghị, Cát Lái, Hải Phòng. Cước tham khảo: container 40′ Quảng Châu về Cát Lái 950–1.200 USD, 7–9 ngày; LCL đường biển 55–75 USD/m³; đường bộ 28–50 USD/m³, 3–7 ngày; hàng không 2,8–4,5 USD/kg, 1–3 ngày.

Câu hỏi thường gặp

Hàng của tôi thuộc nhóm 2 theo quy định cũ, giờ phải làm gì?

Nhóm 2 cũ đã được chia thành hai mức: rủi ro trung bình và rủi ro cao. Bạn phải mở thông tư danh mục năm 2026 của bộ quản lý ngành để biết mặt hàng của mình ở mức nào. Nếu là rủi ro trung bình thì chỉ phải công bố hợp quy, không phải đăng ký kiểm tra khi nhập khẩu — đây là thay đổi lớn nhất so với Nghị định 74/2018/NĐ-CP. Nếu là rủi ro cao thì vẫn phải đăng ký kiểm tra theo Điều 83 Nghị định 37/2026/NĐ-CP.

Hàng rủi ro thấp có được miễn kiểm tra chuyên ngành không?

Nói chính xác thì hàng rủi ro thấp không thuộc đối tượng phải kiểm tra nhà nước về chất lượng khi nhập khẩu theo Điều 82 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, vì Điều 82 chỉ điều chỉnh hàng rủi ro trung bình và rủi ro cao. Nghị định không có điều nào dùng chữ “miễn kiểm tra” cho mức rủi ro thấp. Đừng trích Điều 86 cho trường hợp này, vì Điều 86 nói về miễn, giảm kiểm tra cho hàng rủi ro cao.

Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm mất bao nhiêu ngày?

Kiểm tra giảm và kiểm tra thông thường: 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Kiểm tra chặt: 07 ngày làm việc, vì phải lấy mẫu và kiểm nghiệm. Căn cứ là Điều 19 Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Với kiểm tra giảm, cơ quan xử lý là cơ quan hải quan; với hai phương thức còn lại là cơ quan kiểm tra nhà nước, kết quả ra theo Mẫu số 05 Phụ lục I.

Làm thế nào để lô hàng của tôi được áp phương thức kiểm tra giảm?

Có ba đường theo Điều 17 khoản 1. Đường nhanh nhất với nhà máy Trung Quốc là đường (c): nhà máy có giấy chứng nhận GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC hoặc FSSC 22000 còn hiệu lực. Đường thứ hai là có 03 lần liên tiếp trong vòng 12 tháng đạt yêu cầu theo kiểm tra thông thường. Đường thứ ba áp dụng khi nước xuất khẩu đã ký điều ước quốc tế thừa nhận lẫn nhau với Việt Nam.

Nghị định 15/2018/NĐ-CP còn hiệu lực không?

Còn, tại thời điểm tháng 10/2026. Nghị định 46/2026/NĐ-CP ban hành ngày 26/01/2026 để thay nó, nhưng đã bị tạm ngưng hiệu lực theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP ngày 04/02/2026, rồi tiếp tục tạm ngưng theo Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/4/2026, cho đến khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi và nghị định hướng dẫn có hiệu lực. Đừng nói Nghị định 15/2018 “đã bị thay thế” — nó đang là văn bản áp dụng.

Tôi nhập bánh kẹo, phải làm tự công bố hay đăng ký bản công bố?

Chỉ tự công bố sản phẩm theo Điều 4 và Điều 5 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, vì bánh kẹo là thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn. Điều 6 về đăng ký bản công bố chỉ có ba nhóm: thực phẩm bảo vệ sức khoẻ cùng nhóm dinh dưỡng y học và chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi, và phụ gia thực phẩm đặc biệt. Bánh kẹo không nằm trong ba nhóm đó.

Tự công bố sản phẩm có phải nộp cho hải quan để thông quan không?

Tự công bố không phải thủ tục thông quan — Điều 5 khoản 2 điểm b nói mốc pháp lý là quyền sản xuất, kinh doanh. Nhưng bạn vẫn không thông quan được nếu chưa có nó, vì Điều 18 bắt buộc có Bản tự công bố sản phẩm trong hồ sơ đăng ký kiểm tra, và Điều 19 bắt buộc nộp Thông báo đạt cho hải quan. Không tự công bố thì không đủ hồ sơ, không đủ hồ sơ thì không có Thông báo đạt.

Hàng gia công xuất khẩu có phải kiểm tra an toàn thực phẩm không?

Không, nếu đúng mô tả của Điều 13 khoản 7: sản phẩm và nguyên liệu “chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ cho việc sản xuất nội bộ của tổ chức, cá nhân không tiêu thụ tại thị trường trong nước”. Nhóm này còn được miễn cả tự công bố theo Điều 4 khoản 2, với câu chữ gần như trùng khớp. Lưu ý mệnh đề ở tên Điều 13: không áp dụng miễn khi có cảnh báo về an toàn thực phẩm.

Hàng gửi kho ngoại quan có phải làm kiểm tra chuyên ngành không?

Với kiểm tra an toàn thực phẩm thì không — Điều 13 khoản 4 miễn cho sản phẩm quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển, tạm nhập, tái xuất và gửi kho ngoại quan. Nghĩa vụ kiểm tra phát sinh khi bạn làm tờ khai nhập khẩu để tiêu thụ nội địa. Đây là một trong những lý do dùng kho ngoại quan khi bạn chưa chốt được đầu ra.

Phí kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm là bao nhiêu?

Mức gốc nằm ở biểu phí Thông tư 67/2021/TT-BTC, và đang được giảm 50% theo Thông tư 64/2025/TT-BTC cho tới hết 31/12/2026. Nên hôm nay bạn nộp: kiểm tra thông thường 150.000 đồng/lô; kiểm tra chặt 500.000 đồng/lô cộng 50.000 đồng/mặt hàng tính từ mặt hàng thứ hai, tối đa 5.000.000 đồng/lô. Từ 01/01/2027 các mức này về lại 100%: 300.000 đồng/lô, và 1.000.000 đồng/lô cộng 100.000 đồng/mặt hàng, tối đa 10.000.000 đồng/lô. Các mức trên chưa gồm chi phí kiểm nghiệm mẫu, khoản đó trả riêng cho phòng kiểm nghiệm và phụ thuộc số chỉ tiêu phải thử.

Nếu bạn đang đọc một hướng dẫn dẫn Thông tư 43/2024/TT-BTC với các mức 270.000 đồng và 900.000 đồng thì đó là tài liệu đã lỗi thời. Thông tư đó chỉ có hiệu lực từ 01/7/2024 đến 31/12/2024.

Tôi tra trên mạng không thấy thông tư danh mục của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn năm 2026, tại sao?

Vì bộ đó không còn tồn tại. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã hợp nhất với Bộ Tài nguyên và Môi trường thành Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nên ký hiệu văn bản đổi từ TT-BNNPTNT sang TT-BNNMT. Văn bản bạn cần là Thông tư 27/2026/TT-BNNMT, ban hành 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026. Có bảy tên bộ đã đổi như vậy — xem bảng ở đầu bài.

Phương tiện phòng cháy chữa cháy nhập khẩu mất bao lâu để kiểm định?

Chúng tôi chưa xác minh được mốc thời hạn cụ thể cho thủ tục này theo cơ chế mới của Thông tư 125/2026/TT-BCA, ban hành 30/6/2026 và hiệu lực 01/7/2026. Bạn nên hỏi trực tiếp cơ quan Công an có thẩm quyền trước khi chốt lịch tàu. Điểm chắc chắn là tem kiểm định phòng cháy chữa cháy theo cơ chế cũ chỉ dùng đến hết 30/6/2026, và nền pháp lý hiện nay là Luật Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ số 55/2024/QH15.

Chốt lại

Năm 2026 không khó hơn năm 2024 về mặt thủ tục. Nó chỉ khó hơn về mặt tra cứu. Khung đã đổi từ nhóm 1 và nhóm 2 sang ba mức rủi ro. Tám bộ đã ra danh mục mới. Bảy tên bộ đã chết. Ba thứ đó cộng lại khiến mọi tài liệu in trước tháng 7/2026 trở thành tài liệu sai.

Nếu bạn chỉ nhớ được ba điều từ bài này, hãy nhớ ba điều sau. Một: tra danh mục theo thông tư năm 2026 của đúng bộ, không tra theo bài hướng dẫn nào. Hai: kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm và kiểm dịch là ba thứ khác nhau, làm xong cái này không miễn cái kia. Ba: với thực phẩm, tự công bố không phải thủ tục thông quan nhưng không có nó thì không thông quan được.

Chỗ nào bài này ghi “chưa xác minh được”, chúng tôi thực sự chưa tìm được văn bản gốc, và chúng tôi khuyên bạn hỏi trực tiếp cơ quan quản lý thay vì tin một con số nào trên mạng. Chúng tôi thà để trống một ô trong bảng còn hơn điền một số hiệu sai làm bạn mất một lô hàng.

Cần người làm thay toàn bộ phần này, từ tra mã HS đến nộp hồ sơ và lấy kết quả, gọi 0972.433.318 hoặc gửi form báo giá. Chúng tôi làm uỷ thác hai đầu Trung Quốc và Việt Nam, và phần kiểm tra chuyên ngành là phần chúng tôi làm nhiều nhất.