Kiểm tra chuyên ngành Bộ Công Thương 2026: thủ tục, chi phí, thời gian, nộp ở đâu

Bài này chỉ nói về một bộ. Nếu bạn chưa biết lô hàng của mình thuộc bộ nào, hãy đọc trước toàn cảnh tám bộ trong bài tổng hợp kiểm tra chuyên ngành hàng nhập khẩu, rồi quay lại đây. Mọi mốc pháp lý trong bài chốt tại ngày 04/10/2026.

Có một điều chúng tôi muốn nói ngay, vì nó đang làm rất nhiều doanh nghiệp trả tiền oan: phần kiểm tra chuyên ngành Bộ Công Thương vừa bị cắt gọn mạnh nhất trong tám bộ. Hai thông tư danh mục mới ban hành giữa năm 2026 đã chuyển gần hết nghĩa vụ từ cửa khẩu sang khâu trước khi bán ra thị trường. Nhiều công ty dịch vụ vẫn báo giá theo khung cũ.

Ba thay đổi lớn nhất năm 2026 — đọc ba mục này trước đã

1. Từ 01/7/2026, không còn mặt hàng nào thuộc Bộ Công Thương phải đăng ký kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu

Đây là kết luận chúng tôi rút ra từ việc ghép hai văn bản, không phải từ bản tin của cơ quan. Xin trình bày đủ căn cứ để bạn tự kiểm lại.

Mảnh thứ nhất — Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026, hiệu lực từ ngày ký, Điều 82 khoản 1:

“Đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông trên thị trường, tổ chức, cá nhân nhập khẩu không phải thực hiện kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu nhưng phải thực hiện công bố hợp quy phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng…”

Khoản 2 cùng điều này nói tiếp: hàng rủi ro cao thì mới phải đăng ký kiểm tra chất lượng, theo trình tự tại Điều 83.

Mảnh thứ hai — Thông tư 33/2026/TT-BCT ngày 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026, ban hành danh mục sản phẩm hàng hoá rủi ro trung bình và rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công Thương. Phụ lục của thông tư này chia hai phần. Phần A liệt kê 6 nhóm, 48 mục rủi ro trung bình. Phần B — “Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro CAO” — để trống: chỉ có dòng tiêu đề và một dòng dấu gạch ngang ở cả sáu cột.

Ghép lại: không có mặt hàng nào ở nhóm rủi ro cao, nên không có mặt hàng nào kích hoạt thủ tục đăng ký kiểm tra chất lượng tại Điều 83. Toàn bộ 48 mục còn lại chỉ phải công bố hợp quy trước khi đưa ra lưu thông. Nghĩa vụ không mất đi, nó dịch chuyển từ cửa khẩu sang trước khi bán.

Thông tư 33/2026/TT-BCT, Điều 6 khoản 2 cũng cho Thông tư 41/2023/TT-BCT hết hiệu lực từ 01/7/2026. Nếu tài liệu nào bạn đang cầm còn dẫn danh mục theo Thông tư 41/2023, tài liệu đó đã cũ.

2. Dán nhãn năng lượng không phải điều kiện thông quan — chỉ hiệu suất năng lượng tối thiểu mới là

Đây là chỗ bán thêm dịch vụ nhiều nhất và cũng là chỗ khách hiểu sai nhiều nhất. Hai nghĩa vụ hoàn toàn khác nhau, dùng chung một phiếu thử nghiệm, nhưng đến hạn ở hai thời điểm khác nhau.

Dán nhãn năng lượng là nghĩa vụ trước khi đưa ra thị trường. Luật số 77/2025/QH15, khoản 17 Điều 1 (sửa Điều 39 Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả) viết: “Phương tiện, thiết bị và vật liệu xây dựng thuộc danh mục… phải dán nhãn năng lượng phải được dán nhãn trước khi đưa ra thị trường.” Câu luật nói “trước khi đưa ra thị trường”, không nói “trước khi thông quan”.

Hiệu suất năng lượng tối thiểu thì ngược lại. Quyết định 14/2023/QĐ-TTg, Điều 1 khoản 1 dùng đúng chữ “không cho phép nhập khẩu” với thiết bị không đạt mức hiệu suất tối thiểu quy định tại các TCVN tương ứng. Thiết bị thuộc Phụ lục I của quyết định này phải có Phiếu thử nghiệm hiệu suất năng lượng tối thiểu để hải quan thông quan.

Phần lộ trình tự nguyện và bắt buộc, cùng danh sách thiết bị, chúng tôi đặt riêng ở mục nhãn năng lượng phía dưới.

3. Mức phí an toàn thực phẩm đang giảm 50% và sẽ hết giảm

Biểu phí gốc là Biểu phí trong công tác an toàn thực phẩm kèm theo Thông tư 67/2021/TT-BTC. Nhưng mức đang thu hôm nay không phải mức gốc. Thông tư 64/2025/TT-BTC ngày 30/6/2025, Điều 1 khoản 1, số thứ tự 25 của Biểu, cho thu bằng 50% mức gốc, trong khoảng thời gian “kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2026”. Điều 1 khoản 1 điểm c nói rõ mức giảm này áp dụng cả khi nộp qua dịch vụ công trực tuyến. Điều 1 khoản 2: “Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2027 trở đi, mức thu… thực hiện theo quy định tại các Thông tư gốc.”

Hệ quả rất cụ thể cho báo giá của bạn. Nếu bạn đang ký hợp đồng dịch vụ hoặc lập dự toán cho lô hàng cập cảng tháng 01/2027, con số phải là mức gốc, không phải mức đang thu.

Cách tính phí kiểm tra chặt hay bị hiểu sai nên xin viết ra một ví dụ. Lô có 4 mặt hàng, bị áp kiểm tra chặt, nộp hồ sơ trong năm 2026: 500.000đ phí lô + 50.000đ × 3 mặt hàng tính thêm (mặt hàng thứ 2, 3, 4) = 650.000đ. Cùng lô đó nộp tháng 01/2027: 1.000.000đ + 100.000đ × 3 = 1.300.000đ. Trần chỉ chặn ở lô có rất nhiều mặt hàng — năm 2026 là 5.000.000đ, năm 2027 là 10.000.000đ.

Bộ Công Thương quản những mặt hàng nào khi nhập khẩu

Bộ Công Thương quản năm khối hàng nhập khẩu, theo hai hệ văn bản hoàn toàn khác nhau. Trộn hai hệ này vào nhau là lỗi phổ biến nhất khi tra cứu, nên chúng tôi tách bảng.

Hai thông tư danh mục năm 2026 — phải phân biệt, đừng gộp

Giữa năm 2026 Bộ Công Thương ban hành hai thông tư danh mục, số hiệu gần nhau, hiệu lực cách nhau hơn hai tuần, nhưng điều chỉnh hai lĩnh vực khác nhau. Gộp chúng lại là tra sai danh mục.

Thực phẩm thuộc Bộ Công Thương — 8 mục Phụ lục IV, và các loại trừ phải nhớ

Căn cứ phân công là Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Điều 39 khoản 3, dẫn tới Phụ lục IV. Nguyên văn điều khoản phủ cả khâu nhập khẩu, không chỉ sản xuất trong nước.

Danh mục Thông tư 28/2026/TT-BCT gom lại thành 5 nhóm: (1) đồ uống, nước giải khát, rượu, bia, cồn thực phẩm · (2) sữa chế biến · (3) dầu thực vật · (4) bột, tinh bột · (5) bánh, mứt, kẹo. Ghi chú cuối Phụ lục rất quan trọng: “Trường hợp chỉ liệt kê mã HS 4 số thì toàn bộ các mã HS 8 số thuộc nhóm HS 4 số này đều được áp dụng.”

48 mục rủi ro trung bình — nhóm phải công bố hợp quy

Phụ lục Phần A Thông tư 33/2026/TT-BCT có 6 cột: số thứ tự · tên sản phẩm hàng hoá · mã HS theo Thông tư 31/2022/TT-BTC · mô tả · quy chuẩn kỹ thuật · yêu cầu quản lý chất lượng tương ứng.

Cột “Yêu cầu quản lý chất lượng tương ứng” cho ba đường để công bố hợp quy: dựa trên chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được công nhận; hoặc dựa trên kết quả tự đánh giá của chính doanh nghiệp trên cơ sở kết quả thử nghiệm của tổ chức thử nghiệm được công nhận hoặc chỉ định; hoặc dựa trên chứng nhận của tổ chức đánh giá sự phù hợp đã được Bộ Công Thương hoặc UBND tỉnh chỉ định theo khoản 2 và khoản 7 Điều 98 Nghị định 37/2026/NĐ-CP. Phương thức đánh giá là Phương thức 5 hoặc Phương thức 7 theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN.

Đường “tự đánh giá” là đường tiết kiệm nhất và nhiều doanh nghiệp không biết mình có quyền chọn. Về mặt chứng nhận hợp quy nói chung, cách làm và chi phí tương tự các nhóm hàng thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ — xem thêm kiểm tra chuyên ngành Bộ Khoa học và Công nghệ.

Thông tư 33/2026/TT-BCT, Điều 5 có điều khoản chuyển tiếp dễ chịu: “Tổ chức, cá nhân đã thực hiện đánh giá phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật, công bố hợp quy trước ngày Thông tư này có hiệu lực, tiếp tục được sử dụng giấy chứng nhận hợp quy, dấu hợp quy đến hết thời hạn hiệu lực và không phải thực hiện đăng ký lại bản công bố hợp quy.” Giấy cũ còn hạn thì dùng tiếp.

Danh sách thủ tục và chi phí thuộc Bộ Công Thương

Đây là bảng xương sống của bài. Mỗi dòng là một thủ tục thuộc phạm vi kiểm tra chuyên ngành Bộ Công Thương, với cơ quan tiếp nhận, nơi nộp, phí nhà nước, thời gian theo luật, và câu trả lời có hoặc không cho câu hỏi “đây có phải điều kiện thông quan”. Cột phí chỉ ghi phí và lệ phí nhà nước; tiền trả cho tổ chức thử nghiệm, kiểm nghiệm, chứng nhận là giá dịch vụ theo hợp đồng và chúng tôi tách ra ở mục chi phí.

Đọc bảng này theo một nguyên tắc: cột cuối cùng quyết định bạn phải làm gì trước khi hàng rời Trung Quốc. Những dòng ghi “CÓ” là việc phải xong trước khi hàng cập cảng. Những dòng ghi “KHÔNG” là việc làm sau, miễn là xong trước khi bán.

Nộp hồ sơ ở đâu

Thủ tục thuộc Bộ Công Thương không nộp tập trung về một cửa. Tuỳ nhóm hàng, hồ sơ đi ba hướng khác nhau: Cổng một cửa quốc gia, Cổng dịch vụ công của Bộ, hoặc cơ quan của tỉnh. Dưới đây là bảng chúng tôi dùng để chỉ đường cho khách, kèm ghi chú thật về tình trạng từng cổng.

Giấy phép xuất nhập khẩu vật liệu nổ do Cục Hoá chất cấp, không phải Cục Kỹ thuật an toàn

Bộ Công Thương có cả hai đơn vị, và hai đơn vị cấp hai loại giấy khác nhau. Nhầm chỗ là mất tuần đầu tiên.

Nguồn bảng này là Quyết định 3225/QĐ-BCT ngày 09/12/2024 công bố thủ tục hành chính lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ, hiệu lực 01/01/2025, thay Quyết định 2089A/QĐ-BCT ngày 15/6/2018. Tên Cục Hoá chất sau sắp xếp bộ máy 2025 vẫn giữ nguyên.

Cơ quan kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu đã chuyển về UBND cấp tỉnh — và đây là lỗ hổng chúng tôi chưa bịt được

Đây là điểm nghiệp vụ quan trọng nhất của phần thực phẩm và gần như không tài liệu dịch vụ nào nói đúng.

Nghị định 146/2025/NĐ-CP ngày 12/06/2025 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, Chương XIV, Điều 37 khoản 4, nguyên văn:

“Nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Công Thương về chỉ định cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu đối với các sản phẩm thuộc lĩnh vực được phân công quản lý quy định tại khoản 9 Điều 39 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện.”

Cùng điều này, khoản 3 chuyển cả việc chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm về UBND cấp tỉnh, khoản 5 chuyển việc cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm về UBND cấp tỉnh. Nội dung này được khẳng định lại trong Nghị quyết 15/2026/NQ-CP, Điều 3 khoản 3 điểm d: UBND tỉnh, thành phố “Chịu trách nhiệm và thực hiện việc chỉ định hoặc giao nhiệm vụ cho cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu, cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo phân công, phân cấp; công khai danh sách các cơ sở này”.

Hệ quả thực tế cho bạn, nói gọn trong ba câu. Cơ quan kiểm tra không phải Bộ Công Thương. Nó cũng không mặc định là Sở Công Thương — văn bản nói “tổ chức được UBND cấp tỉnh chỉ định hoặc giao nhiệm vụ”, chứ không chỉ định sẵn tên đơn vị. Nghĩa là bạn phải hỏi cơ quan chuyên môn của tỉnh nơi bạn làm thủ tục, để lấy đúng danh sách tỉnh đó công bố.

Và đừng dùng danh sách cũ. Trang danh sách cơ sở kiểm nghiệm và cơ quan kiểm tra nhà nước trên moit.gov.vn mà nhiều nơi còn dẫn cập nhật lần cuối ngày 27/5/2024. Bảng đó có 24 dòng, trong đó 7 đơn vị mang chức danh cơ quan kiểm tra nhà nước về thực phẩm nhập khẩu. Nhưng các quyết định chỉ định ghi trên trang — 521/QĐ-BCT ngày 28/3/2022, 1467/QĐ-BCT ngày 19/6/2022, 2946/QĐ-BCT ngày 09/11/2023 — đều ghi hiệu lực 03 năm, nên đã hết hạn tại ngày 04/10/2026.

Hai văn bản mới hơn chúng tôi có nghe tới, nhưng chỉ tiếp cận được qua nguồn thứ cấp nên không dẫn như đã xác minh: Quyết định 514/QĐ-BCT ngày 28/02/2025 (chỉ định cơ quan kiểm tra, thay Quyết định 521/QĐ-BCT, hiệu lực 03 năm) — toàn văn chúng tôi chưa đọc được; và Công văn 699/BCT-CN ngày 02/02/2026 có phụ lục liệt kê đúng 7 đơn vị trùng khớp danh sách cũ — nhưng công văn này căn cứ vào Nghị định 46/2026, mà nghị định đó đã bị tạm ngưng từ 06/04/2026.

Hai điểm đính chính thường gặp: SGS không xuất hiện trong bảng cơ quan kiểm tra của Bộ Công Thương. Và Eurofins Sắc ký Hải Đăng chỉ được chỉ định là cơ sở kiểm nghiệm, không phải cơ quan kiểm tra nhà nước — hai vai trò khác nhau, hồ sơ nộp sai chỗ sẽ bị trả.

Nghị định 15/2018 vẫn là văn bản gốc — và chuyện đó đi một đường vòng

Nhiều tài liệu năm 2026 đang dẫn Nghị định 46/2026/NĐ-CP làm căn cứ an toàn thực phẩm. Dẫn vậy là sai. Nghị định 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 (thay Nghị định 15/2018) và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 đều bị tạm ngưng hiệu lực áp dụng và chưa từng được áp dụng.

Văn bản đang điều chỉnh việc tạm ngưng là Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/04/2026. Điều 1 tạm ngưng hiệu lực áp dụng “cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và Nghị định hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có hiệu lực thi hành”. Điều 2: trong thời gian tạm ngưng, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn tiếp tục có hiệu lực. Điều 5 khoản 1: nghị quyết này thay thế Nghị quyết 09/2026/NQ-CP.

Hết bao nhiêu tiền

Tiền trong phần kiểm tra chuyên ngành Bộ Công Thương có ba loại hoàn toàn khác nhau. Nhập nhằng ba loại này là cách phổ biến nhất để một báo giá bị đội lên mà khách không biết chỗ nào.

Với khối thiết bị điện và khối công bố hợp quy, gần như toàn bộ tiền bạn trả là giá dịch vụ, không phải phí nhà nước. Phí nhà nước ở hai khối đó bằng 0đ.

Phí nhà nước lĩnh vực hoá chất — theo Quyết định 87/QĐ-BCT

Những khoản tiền chúng tôi chưa xác minh được — và cách xử lý

Mất bao lâu

Mọi mốc dưới đây là thời hạn theo luật của cơ quan nhà nước thuộc Bộ Công Thương hoặc của cơ quan được phân cấp. Chúng tôi ghi rõ mốc tính từ đâu, vì “ba ngày làm việc” tính từ ngày nhận hồ sơ khác hoàn toàn với “ba ngày kể từ ngày bạn gửi”.

Thời gian thực tế dài hơn ở đâu

Các mốc trên là phần nhanh. Phần chậm nằm ngoài cơ quan nhà nước.

• Kiểm nghiệm sản phẩm thực phẩm là khâu dài nhất của cả lô. Phiếu kết quả kiểm nghiệm phải còn trong thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ, do phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận phù hợp ISO 17025. Thời gian phụ thuộc hợp đồng với phòng kiểm nghiệm, không phụ thuộc cơ quan nhà nước. Phải làm xong trước khi hàng cập cảng.
• Thử nghiệm hiệu suất năng lượng cũng vậy. Doanh nghiệp tự lấy mẫu và gửi tới tổ chức thử nghiệm. Nhưng có một điểm rất đáng tiền: kết quả thử nghiệm có hiệu lực vô thời hạn cho sản phẩm cùng model, cùng thông số kỹ thuật, cùng xuất xứ và cùng cơ sở sản xuất — nên mỗi model chỉ phải thử một lần.
• Bổ sung hồ sơ làm mất thời hạn. Khi phải bổ sung hồ sơ kiểm tra an toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018 chỉ nói cơ quan “phải nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý”, không quy định thời hạn mới — chúng tôi chưa xác minh được mốc tính lại. Thực tế là đồng hồ bắt đầu lại.
• Giấy phép hoá chất và vật liệu nổ chỉ có thời hạn 06 tháng. Xin quá sớm so với lịch tàu là phải xin lại hoặc gia hạn.
• Kiểm tra điều kiện thực tế tại cơ sở trong thủ tục 16 ngày làm việc là bước phải hẹn lịch — đây là chỗ hay trượt.

Dán nhãn năng lượng và hiệu suất năng lượng tối thiểu — hai nghĩa vụ, một phiếu thử nghiệm

Đây là phần của Bộ Công Thương mà doanh nghiệp nhập thiết bị điện từ Trung Quốc gặp nhiều nhất. Căn cứ pháp lý hiện hành tại 04/10/2026 gồm năm văn bản, và hai trong số đó là văn bản mới của năm 2026.

Có một điểm lệch thuật ngữ bạn sẽ gặp khi làm hồ sơ: Nghị định 30/2026 Điều 12 dùng chữ “hồ sơ công bố dán nhãn năng lượng”, còn Thông tư 36/2016 Điều 5 vẫn gọi “hồ sơ đăng ký dán nhãn năng lượng”. Bản chất thủ tục giống nhau — nộp hồ sơ rồi tự dán nhãn — nhưng tên gọi chưa thống nhất, nên chúng tôi dùng cả hai cách gọi.

Và một rủi ro chính sách nên biết: Quyết định 14/2023/QĐ-TTg căn cứ vào Nghị định 21/2011, mà nghị định đó đã bị Nghị định 30/2026 thay thế. Nghị định 30/2026 Điều 16 khoản 3 nay giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì trình Thủ tướng ban hành danh mục phải loại bỏ. Nghĩa là sẽ có danh mục MEPS mới, nhưng tại ngày 04/10/2026 chúng tôi chưa tìm thấy. Đừng lập kế hoạch dài hạn chỉ dựa trên danh mục hiện tại.

24 thiết bị phải dán nhãn — Điều 2 Thông tư 52/2025/TT-BCT

Lộ trình — mốc 01/01/2027 bạn phải chuẩn bị ngay

Điều 3 Thông tư 52/2025/TT-BCT chia thiết bị thành ba trạng thái: bắt buộc, tự nguyện có thời hạn, tự nguyện. Đây là bảng quan trọng nhất của mục này.

Danh mục MEPS — Phụ lục I Quyết định 14/2023/QĐ-TTg

Nguyên văn mở đầu Phụ lục I: “Không cho phép nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh các thiết bị có hiệu suất năng lượng không đáp ứng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu quy định tại các Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN).” Đây là danh mục quyết định việc thông quan.

Thủ tục gồm mấy bước — và không có bước chờ Bộ phê duyệt

Nhiều khách gọi cho chúng tôi với câu hỏi “chờ Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận dán nhãn mất bao lâu”. Câu hỏi đó không có đáp án vì không có bước đó. Cơ chế hiện nay là tự công bố và tự dán nhãn, nhà nước hậu kiểm.

Phải đăng ký lại trong hai trường hợp (Thông tư 36/2016 Điều 7): tiêu chuẩn đánh giá thay đổi, hoặc thiết bị đã đăng ký có thay đổi về mức tiêu thụ năng lượng. Và có hai nghĩa vụ báo cáo, đừng nhầm với thời hạn xử lý: trước ngày 15 tháng 01 hằng năm lập báo cáo số lượng, chủng loại thiết bị đã dán nhãn gửi Bộ Công Thương và Sở Công Thương (Thông tư 36/2016 Điều 8 khoản 2); và theo Nghị định 30/2026 Điều 15 khoản 1, báo cáo hằng năm gửi bộ quản lý chuyên ngành trước ngày 01 tháng 3 năm tiếp theo.

Bảng kết luận cho lô hàng nhập từ Trung Quốc

Miễn áp dụng. Điều 1 khoản 3 Thông tư 52/2025 miễn dán nhãn cho: thiết bị sử dụng trực tiếp vào mục đích quốc phòng, an ninh hoặc nhập khẩu theo quy định riêng của Thủ tướng; thiết bị tạm nhập tái xuất, quá cảnh, chuyển khẩu, hàng ngoại giao, lãnh sự; thiết bị phục vụ sửa chữa thay thế hoặc để kiểm tra mức hiệu suất năng lượng. Phần miễn kiểm MEPS trùng khớp: quá cảnh, chuyển khẩu, kinh doanh tạm nhập tái xuất, nguyên liệu vật tư là thiết bị để sản xuất lắp ráp ra sản phẩm xuất khẩu hoặc gia công cho thương nhân nước ngoài, sản phẩm xuất khẩu của doanh nghiệp chế xuất không sử dụng năng lượng tại Việt Nam. Nhưng thiết bị nhập khẩu có sử dụng năng lượng tại Việt Nam thì phải kiểm tra MEPS.

Hoá chất và tiền chất công nghiệp — khai báo miễn phí, nhưng vài loại cần giấy phép riêng

Khối hoá chất thuộc Bộ Công Thương đã được viết lại gần như hoàn toàn trong tháng 01/2026. Nếu tài liệu bạn đang cầm dẫn Nghị định 113/2017/NĐ-CP thì nó đã hết hiệu lực.

Mốc 01/7/2026 chỉ áp cho Điều 19 và Điều 20 Nghị định 26/2026 — về Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ tồn trữ hoá chất. Nó không phải ngày hiệu lực của luật hay của nghị định.

Bốn danh mục của Nghị định 24/2026/NĐ-CP (Điều 3) là bốn thứ bạn phải tra khi xác định nghĩa vụ: Phụ lục I hoá chất cơ bản thuộc lĩnh vực công nghiệp hoá chất trọng điểm · Phụ lục II hoá chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện · Phụ lục III hoá chất cần kiểm soát đặc biệt, chia nhóm 1 và nhóm 2 · Phụ lục IV hoá chất phải xây dựng Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hoá chất.

Khai báo hoá chất nhập khẩu — bốn câu hỏi, bốn câu trả lời dứt khoát

Hồ sơ khai báo theo Điều 6 khoản 2 gồm: thông tin khai báo trên cổng; hoá đơn thương mại bản gốc và bản dịch tiếng Việt có xác thực nếu hoá đơn phát hành bằng tiếng nước ngoài; phiếu an toàn hoá chất. Với hàng phi thương mại không có hoá đơn thương mại thì dùng giấy báo hàng về cảng thay thế. Biểu mẫu là Mẫu 13a cho khai báo và Mẫu 13b cho phản hồi, thuộc Phụ lục XIII Thông tư 01/2026/TT-BCT.

Và năm trường hợp miễn khai báo, theo Điều 6 khoản 7 Nghị định 26/2026:

• Nhập khẩu hoá chất cần kiểm soát đặc biệt khi đã được cấp Giấy phép nhập khẩu
• Nhập khẩu hoá chất cấm khi đã được cấp Giấy phép nhập khẩu
• Nhập khẩu dưới 10 kg hoá chất thuộc chương 28 và 29
• Nhập khẩu dưới 01 kg hoá chất mới để thử nghiệm, đánh giá đặc tính hoá lý
• Nhập khẩu hỗn hợp chất không thuộc chương 28 và 29 nhưng có chứa hoá chất thuộc hai chương đó

Hoá chất nào phải xin giấy phép riêng

Điểm thay đổi khái niệm mà khách gần như chắc chắn sẽ hỏi sai: tiền chất công nghiệp và hoá chất Bảng 2, Bảng 3 của Công ước Cấm vũ khí hoá học nay nằm chung trong nhóm “hoá chất cần kiểm soát đặc biệt”, tại Phụ lục III Nghị định 24/2026, chia nhóm 1 và nhóm 2. Nhóm 1 do Cục Hoá chất cấp phép, nhóm 2 do UBND cấp tỉnh cấp phép.

Giấy phép xuất nhập khẩu loại này là điều kiện để thông quan. Nghị định 26/2026 Điều 14 khoản 2 viết đúng chữ đó. Giấy phép có thời hạn 06 tháng kể từ ngày cấp, cấp mới trong 07 ngày làm việc, cấp lại và gia hạn 05 ngày làm việc, phí nhà nước bằng 0. Mẫu đơn là Mẫu 07a, mẫu giấy phép là Mẫu 07c, thuộc Phụ lục VII Thông tư 01/2026/TT-BCT.

Hai nghĩa vụ đi kèm hay bị bỏ sót. Thứ nhất, Điều 14 khoản 3: doanh nghiệp phải lập tài khoản trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoá chất và công bố mục đích sử dụng khi nhập hoá chất cần kiểm soát đặc biệt để sản xuất sản phẩm khác. Thứ hai, Điều 15 khoản 1: phải công bố loại hoá chất và mục đích sử dụng trước 30 ngày khi đưa hoá chất vào sử dụng lần đầu, hoặc khi thay đổi mục đích sử dụng đã công bố.

Điểm mới dễ bị bỏ sót nhất — hoá chất có điều kiện. Nghị định 26/2026 Điều 10 phân biệt theo mục đích nhập, không theo loại hàng:

Hoá chất cấm. Điều 9 khoản 3 điểm a Luật 69/2025 định nghĩa hoá chất cấm là hoá chất nguy hiểm thuộc “Danh mục hóa chất, khoáng vật cấm ban hành theo quy định của Luật Đầu tư” — tức danh mục nằm ở Luật Đầu tư, không nằm trong Nghị định 24/2026. Chúng tôi chưa xác minh được số hiệu phụ lục cụ thể của danh mục này từ bản gốc Luật Đầu tư, nên không ghi số. Giấy phép nhập khẩu hoá chất cấm cấp trong 07 ngày làm việc, thời hạn 06 tháng, và cấp cho từng lô hàng nhập khẩu (Luật 69/2025 Điều 12 khoản 5 điểm đ). Phí: không.

Riêng chiều xuất khẩu, có hai nghĩa vụ thêm: xuất tiền chất công nghiệp phải có văn bản chấp thuận của Bộ Công an — trong 03 ngày làm việc cơ quan cấp phép gửi thông tin sang Bộ Công an để ra thông báo tiền xuất khẩu (Điều 14 khoản 6 điểm d); xuất hoá chất Bảng 3 phải có bản sao Giấy chứng nhận sử dụng cuối cùng của cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu, nếu nước đó không phải thành viên Công ước Cấm vũ khí hoá học (Điều 14 khoản 5 điểm g).

Vật liệu nổ công nghiệp — điểm chặn không phải giấy phép, mà là bạn có được phép nhập hay không

Với nhóm này, Bộ Công Thương quản bằng một cơ chế khác hẳn các nhóm trên. Chúng tôi nói điều quan trọng nhất trước: doanh nghiệp thường không thể tự nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp, bất kể có muốn trả phí hay không.

Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ số 42/2024/QH15, Điều 34 khoản 3 điểm a, nguyên văn:

“Doanh nghiệp kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp phải là doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng;”

Điều 34 khoản 4 nối tiếp ba điểm quan trọng: doanh nghiệp được phép kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp thì được xuất nhập khẩu; chỉ được xuất nhập khẩu khi có giấy phép do cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Công Thương cấp; và việc uỷ thác nhập khẩu chỉ được thực hiện giữa tổ chức được phép sản xuất, doanh nghiệp được phép kinh doanh hoặc tổ chức được phép sử dụng với doanh nghiệp được phép kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp.

Nghĩa là nếu bạn là doanh nghiệp sử dụng — mỏ đá, nhà thầu nổ mìn — đường duy nhất là uỷ thác nhập khẩu qua một doanh nghiệp được phép kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp. Hồ sơ xin giấy phép kinh doanh còn đòi “bản sao văn bản giao nhiệm vụ kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp của Thủ tướng Chính phủ” (Điều 36 khoản 1 điểm b), nên đây không phải thứ xin được.

Tiền chất thuốc nổ dễ hơn nhiều. Điều 43 khoản 4 cho tổ chức được phép sản xuất hoặc kinh doanh tiền chất thuốc nổ được xuất nhập khẩu, khi có giấy phép. Khoản 5 có ba trường hợp miễn trừ rất thực dụng:

• Miễn trừ giấy phép kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ phục vụ nghiên cứu khoa học, thử nghiệm với khối lượng sử dụng trong 01 năm từ 05 kg trở xuống
• Tổ chức nhập tiền chất thuốc nổ để sử dụng trực tiếp cho sản xuất, nghiên cứu, thử nghiệm thì phải có giấy phép nhập khẩu nhưng được miễn trừ giấy phép KINH DOANH — vẫn phải bảo đảm điều kiện kinh doanh tại khoản 3 Điều này
• Tổ chức sử dụng không hết, bán lại cho tổ chức cung cấp hợp pháp, được miễn trừ giấy phép kinh doanh

Giấy phép cả hai loại cấp trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, thời hạn 06 tháng, do Cục Hoá chất cấp. Giấy phép ghi rõ cửa khẩu; phương tiện và thời gian vận chuyển; số lượng, chủng loại, nước sản xuất, nên tờ khai hải quan phải khớp giấy phép từng dòng. Lệch cửa khẩu hay lệch chủng loại là phải điều chỉnh giấy phép.

Hồ sơ thực tế Cục Hoá chất yêu cầu nhiều hơn danh mục trong luật: ngoài văn bản đề nghị và hợp đồng, còn cần bản chính scan Giấy phép kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp; Báo cáo tình hình xuất khẩu, nhập khẩu vật liệu nổ trong năm kế hoạch (căn cứ khoản 1 Điều 17 Thông tư 23/2024/TT-BCT); Giấy phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp với đơn vị mua để sử dụng; bản cam kết mục đích sử dụng; và hợp đồng song ngữ hoặc bản dịch tiếng Việt kèm bản gốc đóng dấu treo, giáp lai.

Thêm một lớp nghĩa vụ từ 01/7/2026, nhưng là nghĩa vụ sau thông quan: thuốc nổ công nghiệp (nhóm 3), phụ kiện nổ công nghiệp (nhóm 4) và tiền chất thuốc nổ (nhóm 6) nằm ở Phần A — rủi ro TRUNG BÌNH của Thông tư 33/2026/TT-BCT. Theo Điều 82 khoản 1 Nghị định 37/2026, các nhóm này không phải đăng ký kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu; nghĩa vụ là công bố hợp quy theo quy chuẩn tương ứng, Phương thức 5 hoặc Phương thức 7, trước khi đưa ra lưu thông.

Quy trình từng bước làm thủ tục với Bộ Công Thương

Quy trình dưới đây viết cho lô hàng thực phẩm thuộc Bộ Công Thương, vì đó là nhóm có nhiều bước nhất và cũng là nhóm khách của chúng tôi gặp nhiều nhất. Với nhóm hoá chất và nhóm thiết bị điện, chúng tôi ghi chú chỗ khác biệt ngay trong từng bước.

Timeline gộp — lô thực phẩm thuộc Bộ Công Thương, kịch bản phổ biến nhất

Đường găng của cả dự án là bước 2, không phải bước 5. Ba ngày làm việc của cơ quan kiểm tra là phần nhanh nhất trong toàn bộ chuỗi. Nếu bạn lập kế hoạch cho lô hàng, hãy đếm ngược từ ngày tàu cập để chốt ngày gửi mẫu kiểm nghiệm. Về phần vận chuyển và tiến độ hàng về, xem thêm thủ tục nhập khẩu hàng Trung Quốc 2026.

Bộ chứng từ cho hàng thuộc Bộ Công Thương

Bảng này chỉ liệt kê chứng từ riêng cho phần kiểm tra chuyên ngành Bộ Công Thương — không nhắc lại bộ chứng từ hải quan chung. Cột cuối cho biết chứng từ đó phục vụ thông quan hay phục vụ nghĩa vụ sau thông quan.

Thủ tục nào để thông quan, thủ tục nào làm sau

Đây là bảng quan trọng nhất của toàn bộ phần kiểm tra chuyên ngành Bộ Công Thương, và là chỗ doanh nghiệp mất tiền oan nhiều nhất. Nguyên tắc: hải quan chỉ đòi những gì có điều khoản nói rõ là điều kiện thông quan. Những nghĩa vụ “trước khi đưa ra thị trường” thì cơ quan hậu kiểm là UBND cấp tỉnh, tại thị trường, không phải tại cửa khẩu.

Có ba câu rút ra từ bảng này, và chúng tôi đề nghị bạn ghi lại. Thứ nhất: công bố hợp quy không phải điều kiện thông quan — từ 01/7/2026 nó là nghĩa vụ trước khi lưu thông. Thứ hai: dán nhãn năng lượng không phải điều kiện thông quan, chỉ MEPS mới là. Thứ ba: hiện không còn mặt hàng nào của Bộ Công Thương phải đăng ký kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu, vì Phần B rủi ro cao để trống.

Nếu lô hàng của bạn vừa có phần thực phẩm vừa có phần kiểm dịch, hoặc bạn không rõ phần kiểm dịch thuộc ai, xem kiểm tra chuyên ngành Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Nếu là thực phẩm chức năng, nước khoáng, rượu bổ hoặc sản phẩm bổ sung vi chất — tức các mặt hàng bị loại trừ khỏi Phụ lục IV — thì thuộc kiểm tra chuyên ngành Bộ Y tế.

Ví dụ chạy từ đầu đến cuối: lô bánh mè, nhóm HS 1905, nhập từ Trung Quốc, gói 500g, ăn trực tiếp

Đây là ca thật, dạng phổ biến nhất trong phần thực phẩm thuộc Bộ Công Thương. Giả thiết: bánh quy có mè, đã nướng, làm từ bột mì, đóng gói sẵn 500g một gói, dùng ăn trực tiếp, nhập từ nhà máy Trung Quốc. Chúng tôi đi hết từ câu hỏi thuộc bộ nào tới câu mô tả sẽ khai trên tờ khai.

Bước đầu: thuộc bộ nào quản — Bộ Công Thương, chắc chắn

Căn cứ kép, không phải suy đoán.

Căn cứ thứ nhất: Phụ lục IV Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Mục VII “Bánh, mứt, kẹo”, dòng số 1, nguyên văn: “Bánh quy ngọt, mặn hoặc không ngọt, mặn”. Dẫn chiếu qua Điều 39 khoản 3, phủ cả khâu nhập khẩu.

Căn cứ thứ hai: Phụ lục Thông tư 28/2026/TT-BCT, mục 5 “Sản phẩm bánh, mứt, kẹo (theo quy định tại mục VII phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định số 15/2018/NĐ-CP)”. Các dòng mã HS chúng tôi nhận dạng được từ bản scan:

Ghi chú cuối Phụ lục Thông tư 28/2026 nói rõ: nếu chỉ liệt kê mã HS 4 số thì toàn bộ mã 8 số thuộc nhóm đó đều được áp dụng. Vậy cả nhóm 19.05 thuộc diện kiểm tra an toàn thực phẩm của Bộ Công Thương.

Chúng tôi cũng kiểm tra chồng lấn. Đã dò toàn văn Phụ lục danh mục của Bộ Y tế: mã 1905 xuất hiện 0 lần — không chồng lấn. Và hạt mè trong bánh không làm sản phẩm chuyển sang Bộ Nông nghiệp và Môi trường: mè đã qua chế biến nhiệt và nhập thể vào bánh thành phẩm; chính Phụ lục III (nhóm Bộ Nông nghiệp và Môi trường), mục I “Ngũ cốc”, loại trừ rõ “trừ các sản phẩm dạng bột, tinh bột và chế biến từ bột, tinh bột”.

Phải làm những thủ tục gì, theo thứ tự nào

Bước 0 — hỏi nhà máy Trung Quốc có chứng chỉ hệ thống không. Đây là đòn tiết kiệm lớn nhất của cả lô hàng, và nó phải làm trước khi đặt cọc.

Việc cần làm cụ thể: yêu cầu nhà máy gửi bản scan chứng chỉ kèm ngày hết hạn, và đưa điều khoản “nhà máy duy trì chứng chỉ hệ thống trong suốt thời gian hợp đồng” vào hợp đồng mua hàng. Một chứng chỉ hết hạn giữa chừng làm lô sau tụt về kiểm tra thông thường.

Bước 1 — kiểm nghiệm sản phẩm. Khâu dài nhất, phải làm trước. Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm phải còn trong thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ, do phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc được công nhận phù hợp ISO 17025, bản chính hoặc bản sao chứng thực. Chi phí là giá dịch vụ của phòng kiểm nghiệm — không có văn bản nhà nước ấn định mức, nên chúng tôi không nêu con số.

Bước 2 — tự công bố sản phẩm. Bánh quy là “thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn” theo Điều 4 khoản 1 Nghị định 15/2018, và không thuộc Điều 6: không phải thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, không phải thực phẩm dinh dưỡng y học, không phải thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, không phải sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng, không phải phụ gia hỗn hợp có công dụng mới. Vậy chỉ phải tự công bố, không phải đăng ký bản công bố. Hồ sơ hai thành phần: Bản tự công bố theo Mẫu số 01 Phụ lục I + Phiếu kết quả kiểm nghiệm ở bước 1. Phí 0đ, không có thời hạn thẩm định.

Bước 3 — đăng ký kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu, “trước hoặc khi hàng về đến cửa khẩu”. Hồ sơ kiểm tra thông thường gồm ba thứ: Giấy đăng ký kiểm tra Mẫu số 04 Phụ lục I, Bản tự công bố sản phẩm, bản sao Packing list. Hai điểm của Điều 18 khoản 2 không áp cho lô này: điểm c chỉ dùng khi chuyển đổi từ kiểm tra chặt sang thông thường; điểm đ chỉ áp cho sản phẩm thuộc Điều 14 — động vật trên cạn và thuỷ sản.

Bước 4 — nhận Thông báo kết quả theo Mẫu số 05 Phụ lục I, trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Bước 5 — nộp Thông báo cho hải quan để thông quan. Bước 6 — ghi nhãn: nhãn gốc tiếng Trung giữ nguyên, bổ sung nhãn phụ tiếng Việt, nội dung phù hợp bản tự công bố.

Nộp đâu, hết bao nhiêu tiền, mất bao lâu — bảng chốt

Có cần Health Certificate của Trung Quốc không — không, và đây là căn cứ

Không bắt buộc. Không có điều khoản nào của Nghị định 15/2018 đòi Giấy chứng nhận y tế cho lô hàng này. Chúng tôi đã dò toàn văn nghị định: thuật ngữ “Giấy chứng nhận y tế (Health Certificate)” xuất hiện đúng một lần có tính quy phạm, và không nằm ở chương về kiểm tra nhập khẩu mà ở chương về đăng ký bản công bố — Điều 7 khoản 1 điểm b, hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm, nơi Health Certificate là một trong ba lựa chọn cùng Giấy chứng nhận lưu hành tự do và Giấy chứng nhận xuất khẩu, và phải hợp pháp hoá lãnh sự.

Điều 7 chỉ áp cho các nhóm phải đăng ký bản công bố theo Điều 6. Bánh quy không thuộc nhóm đó.

Bánh mè là thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn, nguồn gốc thực vật — nên bị loại khỏi loại A hai lần (không phải động vật hay thuỷ sản, và đã qua chế biến bao gói sẵn), đồng thời không rơi vào loại B vì không thuộc Điều 6. Nếu bên Trung Quốc tự cấp hoặc đối tác đòi trong hợp đồng thương mại thì đó là chuyện thương mại giữa hai bên, không phải yêu cầu pháp lý của Việt Nam. Đừng để ai bán thêm dịch vụ xin Health Certificate kèm hợp pháp hoá lãnh sự cho lô bánh quy.

Có cần kiểm dịch thực vật không — không

Văn bản đang hiệu lực là Thông tư 14/2024/TT-BNNPTNT ngày 31/10/2024, hiệu lực 15/12/2024; Điều 5 khoản 2 của nó cho Thông tư 30/2014/TT-BNNPTNT hết hiệu lực từ 15/12/2024. Danh mục vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật ở Điều 1 là một danh sách đóng, liệt kê theo dạng nguyên liệu và bán nguyên liệu: thực vật; các loại củ, quả, hạt, hoa, lá, thân, cành, gốc, rễ, vỏ cây; tấm, cám, khô dầu, sắn lát, sợi tự nhiên dạng thô; bột có nguồn gốc thực vật, tinh bột sắn; cọng thuốc lá, bông thô, rơm, rạ; gỗ tròn, gỗ xẻ, pallet gỗ, mùn cưa, mùn dừa; nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nguồn gốc thực vật (trừ thức ăn ở dạng thành phẩm đã đóng gói kín và ghi nhãn); giá thể trồng cây; các loại nấm; kén tằm; côn trùng, nấm bệnh, cỏ dại.

Không dòng nào bao gồm thành phẩm chế biến. Mục gần nhất là “bột có nguồn gốc thực vật” — là bột, không phải bánh đã nướng. Logic loại trừ của chính thông tư cũng nhất quán: khi muốn loại thành phẩm đóng gói ra thì nói rõ, ví dụ dòng thức ăn chăn nuôi.

Kết luận cho lô này: bánh quy mè, nhóm HS 1905, gói 500g, ăn trực tiếp — không cần Phytosanitary Certificate của Trung Quốc cho mục đích thông quan Việt Nam.

Mô tả khai báo trên tờ khai — bản hiện tại chưa đủ

Hệ thống đặt hàng của OZ hiện sinh ra câu mô tả sau cho mặt hàng này:

“Loại khác dùng ăn trực tiếp Đóng gói: 500g/gói mới 100%”

Chúng tôi nói thẳng: chưa đủ. Câu này thiếu bốn thứ, và mỗi thứ thiếu tạo ra một rủi ro cụ thể.

Dưới đây là bản mô tả thay thế chúng tôi viết sẵn. Bạn có thể copy và chỉ thay phần trong ngoặc vuông:

Sai lầm thường gặp khi làm thủ tục với Bộ Công Thương

Mười một dòng dưới đây là những sai lầm chúng tôi gặp nhiều nhất khi khách mang hồ sơ đến, hoặc khi đọc báo giá của đơn vị khác. Ưu tiên các lỗi ít người biết.

OZ Việt Nam làm gì cho bạn ở phần Bộ Công Thương

Chúng tôi làm uỷ thác xuất nhập khẩu Trung Quốc – Việt Nam 13 năm, xử lý hơn 500 container mỗi tháng cho hơn 2.000 doanh nghiệp. Với phần kiểm tra chuyên ngành Bộ Công Thương, đây là những việc cụ thể chúng tôi làm:

• Xác định mặt hàng thuộc danh mục nào trước khi bạn đặt cọc — đối chiếu Phụ lục IV Nghị định 15/2018, Phụ lục Thông tư 28/2026, Phụ lục Thông tư 33/2026 và các phụ lục Nghị định 24/2026, rồi trả lời bằng văn bản mặt hàng của bạn có nghĩa vụ gì, nghĩa vụ nào trước thông quan, nghĩa vụ nào sau
• Hỏi chứng chỉ hệ thống của nhà máy Trung Quốc qua đại lý tại Quảng Châu, Thâm Quyến, Yiwu, Côn Minh — và nói cho bạn biết lô đầu tiên có được kiểm tra giảm hay không, trước khi bạn chốt nhà cung cấp
• Tra danh sách cơ quan kiểm tra an toàn thực phẩm của đúng tỉnh bạn làm thủ tục — vì thẩm quyền chỉ định đã về UBND cấp tỉnh và không có danh sách toàn quốc tra được
• Lập bộ hồ sơ tự công bố và hồ sơ đăng ký kiểm tra — Mẫu số 01, Mẫu số 04 Phụ lục I, kèm dịch và công chứng tài liệu tiếng Trung
• Khai báo hoá chất nhập khẩu trên Cổng một cửa quốc gia và kiểm tra phản hồi đã về hệ thống hải quan trước khi mở tờ khai
• Tổ chức lấy mẫu và gửi thử nghiệm hiệu suất năng lượng theo lịch hàng về, và xin đưa hàng về bảo quản nếu phiếu chưa xong — để bạn không trả 30–80 USD lưu container mỗi ngày
• Viết mô tả khai báo đủ neo mã HS — tên thương mại, đặc điểm kỹ thuật, nhãn hiệu, nhà sản xuất, xuất xứ, quy cách đóng gói — để giảm rủi ro bị ấn định mã
• Bảo lãnh thuế: OZ nộp trước, doanh nghiệp trả lại trong 30–60 ngày. Phí uỷ thác 2,8–30 triệu đồng mỗi lô tuỳ giá trị CIF
• Nói thẳng chỗ nào chưa xác minh được và chỗ nào bạn phải hỏi cơ quan nhà nước — như chính bài này đã làm, thay vì điền số cho đẹp báo giá

Câu hỏi thường gặp

Từ 01/7/2026 hàng thuộc Bộ Công Thương có còn phải đăng ký kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu không?

Không còn mặt hàng nào. Phần B “danh mục rủi ro cao” của Thông tư 33/2026/TT-BCT để trống, và Nghị định 37/2026/NĐ-CP Điều 82 khoản 1 quy định hàng rủi ro trung bình “không phải thực hiện kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu nhưng phải thực hiện công bố hợp quy”. Nghĩa vụ chuyển từ cửa khẩu sang trước khi đưa ra lưu thông. Nếu sau này có mặt hàng được xếp rủi ro cao, thủ tục đăng ký nằm ở Điều 83 và xử lý trong 01 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ đầy đủ hợp lệ.

Phí kiểm tra an toàn thực phẩm một lô hàng là bao nhiêu, và khi nào tăng?

Kiểm tra thông thường 150.000đ/lô, kiểm tra chặt 500.000đ/lô cộng 50.000đ cho mỗi mặt hàng từ mặt hàng thứ hai, trần 5.000.000đ/lô. Đây là mức bằng 50% biểu phí gốc Thông tư 67/2021/TT-BTC, theo Thông tư 64/2025/TT-BTC, áp dụng đến hết 31/12/2026. Từ 01/01/2027 về mức gốc: 300.000đ/lô thông thường; 1.000.000đ/lô cộng 100.000đ mỗi mặt hàng, trần 10.000.000đ/lô với kiểm tra chặt. Cả hai mức đều chưa bao gồm chi phí kiểm nghiệm mẫu.

Chưa dán nhãn năng lượng thì hàng có bị giữ ở cửa khẩu không?

Không. Dán nhãn năng lượng là nghĩa vụ phải hoàn thành trước khi đưa ra thị trường, theo Luật 77/2025/QH15 Điều 39 khoản 1. Cái hải quan cần là Phiếu thử nghiệm hiệu suất năng lượng tối thiểu, vì Quyết định 14/2023/QĐ-TTg Điều 1 khoản 1 dùng chữ “không cho phép nhập khẩu” với thiết bị không đạt mức tối thiểu. Hậu kiểm việc dán nhãn do UBND cấp tỉnh thực hiện tại thị trường, kể cả hàng bán trên nền tảng thương mại điện tử. Riêng điểm này chúng tôi lưu ý: hướng dẫn hải quan rõ nhất là một công văn năm 2016 mà chúng tôi chỉ truy cập được qua cơ sở dữ liệu pháp luật, nên với lô lớn nên có công văn hỏi Chi cục trước.

Bếp từ và lò vi sóng nhập năm 2026 có phải dán nhãn năng lượng không?

Tại 04/10/2026 thì chưa bắt buộc. Thông tư 52/2025/TT-BCT Điều 3 khoản 1 điểm b cho bếp từ, bếp hồng ngoại, lò vi sóng, đèn điện LED chiếu sáng đường và phố dán nhãn tự nguyện đến hết ngày 31/12/2026, và điểm c cho bắt buộc từ 01/01/2027. Máy tính để bàn cũng cùng lộ trình này theo khoản 2 điểm c và d. Nhưng xin tách rõ: bếp từ và bếp hồng ngoại đã thuộc danh mục MEPS từ 01/4/2025 theo TCVN 13373:2021, và MEPS là điều kiện thông quan ngay từ bây giờ.

Khai báo hoá chất nhập khẩu nộp ở đâu, mất bao lâu và hết bao nhiêu tiền?

Nộp trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, https://vnsw.gov.vn, theo Quyết định 87/QĐ-BCT mục 2.2 và Nghị định 26/2026/NĐ-CP Điều 6 khoản 3 điểm b. Miễn phí — Quyết định 87/QĐ-BCT mục 2.8 ghi “Phí, Lệ phí: không”. Thời hạn giải quyết là phản hồi tự động, tức thời. Phải khai trước khi thông quan với hoá chất thuộc chương 28 và chương 29, và thông tin phản hồi “có giá trị pháp lý để làm thủ tục thông quan”. Hồ sơ gồm thông tin khai báo, hoá đơn thương mại bản gốc kèm bản dịch có xác thực nếu bằng tiếng nước ngoài, và phiếu an toàn hoá chất.

Nhập dưới 10 kg hoá chất có phải khai báo không?

Không. Nghị định 26/2026/NĐ-CP Điều 6 khoản 7 điểm c miễn khai báo cho trường hợp nhập khẩu dưới 10 kg hoá chất thuộc chương 28 và 29. Điểm d còn miễn cho nhập dưới 01 kg hoá chất mới để thử nghiệm, đánh giá đặc tính hoá lý. Ba trường hợp miễn còn lại: đã có giấy phép nhập khẩu hoá chất cần kiểm soát đặc biệt; đã có giấy phép nhập khẩu hoá chất cấm; và nhập hỗn hợp chất không thuộc chương 28, 29 nhưng có chứa hoá chất của hai chương đó.

Cơ quan nào kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu cho hàng thuộc Bộ Công Thương?

Là tổ chức do UBND cấp tỉnh chỉ định hoặc giao nhiệm vụ, không phải Bộ Công Thương và cũng không mặc định là Sở Công Thương. Căn cứ là Nghị định 146/2025/NĐ-CP Điều 37 khoản 4, được khẳng định lại ở Nghị quyết 15/2026/NQ-CP Điều 3 khoản 3 điểm d, trong đó UBND tỉnh còn có nghĩa vụ “công khai danh sách các cơ sở này”. Chúng tôi nói rõ một lỗ hổng: danh sách theo từng tỉnh chúng tôi chưa tra được, và cũng chưa đọc được Phụ lục XI Nghị định 146/2025 quy định trình tự chỉ định. Vì vậy bạn phải hỏi trực tiếp cơ quan chuyên môn của tỉnh nơi làm thủ tục.

Làm thế nào để được kiểm tra giảm ngay từ lô đầu tiên?

Bằng cách chọn nhà máy Trung Quốc có chứng chỉ hệ thống. Nghị định 15/2018 Điều 17 khoản 1 điểm c cho áp dụng kiểm tra giảm nếu sản phẩm “được sản xuất trong các cơ sở áp dụng một trong các hệ thống quản lý chất lượng GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 hoặc tương đương“. Đường còn lại là điểm b cùng khoản — đã có 03 lần liên tiếp trong vòng 12 tháng đạt yêu cầu theo phương thức kiểm tra thông thường — nhưng đường đó mất gần một năm. Ở kiểm tra giảm, cơ quan hải quan tự kiểm hồ sơ và thông quan trong 03 ngày làm việc, và không sinh Thông báo Mẫu số 05.

Doanh nghiệp tư nhân có thể tự nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp không?

Không. Luật 42/2024/QH15 Điều 34 khoản 3 điểm a quy định doanh nghiệp kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp phải là doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ; và chỉ doanh nghiệp được phép kinh doanh mới được xuất nhập khẩu. Doanh nghiệp sử dụng chỉ có một đường: uỷ thác nhập khẩu qua doanh nghiệp được phép kinh doanh, theo Điều 34 khoản 4 điểm c. Riêng tiền chất thuốc nổ dễ hơn, và có miễn trừ giấy phép cho khối lượng từ 05 kg trở xuống trong 01 năm dùng cho nghiên cứu khoa học, thử nghiệm.

Phí làm giấy phép nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp là bao nhiêu?

Chúng tôi chưa xác minh được có khoản phí hay lệ phí nhà nước nào cho thủ tục này. Quyết định 3225/QĐ-BCT công bố thủ tục hành chính lĩnh vực vật liệu nổ không có cột hay mục phí, và hướng dẫn của Cục Hoá chất cũng không nhắc phí. Xin lưu ý: Thông tư 148/2016/TT-BTC quy định phí thẩm định cấp phép SỬ DỤNG vật liệu nổ công nghiệp, không phải xuất nhập khẩu — không có cơ sở áp mức đó sang. Mọi con số “phí giấy phép nhập khẩu X triệu” mà công ty dịch vụ báo là giá dịch vụ của họ, không phải phí nhà nước.

Nhập bánh quy, bánh mè từ Trung Quốc có cần Health Certificate và kiểm dịch thực vật không?

Không cần cả hai. Giấy chứng nhận y tế chỉ xuất hiện ở Điều 7 khoản 1 điểm b Nghị định 15/2018 — hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm, áp cho các nhóm tại Điều 6; bánh quy chỉ phải tự công bố nên không thuộc diện đó. Về kiểm dịch, Danh mục vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật tại Điều 1 Thông tư 14/2024/TT-BNNPTNT là danh sách đóng, không có dòng nào bao gồm thành phẩm chế biến; mục gần nhất là “bột có nguồn gốc thực vật” — là bột, không phải bánh đã nướng. Cơ chế đúng ở đây là “không thuộc đối tượng”, không phải “được miễn”.

Công bố hợp quy cho hàng rủi ro trung bình có phải thuê tổ chức chứng nhận không?

Không bắt buộc. Thông tư 33/2026/TT-BCT cho ba đường: dựa trên chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được công nhận; hoặc dựa trên kết quả tự đánh giá của chính doanh nghiệp trên cơ sở kết quả thử nghiệm của tổ chức thử nghiệm được công nhận hoặc chỉ định; hoặc dựa trên chứng nhận của tổ chức đánh giá sự phù hợp được Bộ Công Thương hay UBND tỉnh chỉ định. Phương thức đánh giá là Phương thức 5 hoặc Phương thức 7. Đường tự đánh giá thường rẻ hơn và nhiều doanh nghiệp không biết mình có quyền chọn. Phí nhà nước cho việc công bố hợp quy bằng 0 — Nghị định 37/2026 Điều 17 quy định kinh phí kiểm tra chất lượng lấy từ ngân sách nhà nước; tiền bạn trả là giá dịch vụ thử nghiệm hoặc chứng nhận theo hợp đồng.

Chốt lại

Phần kiểm tra chuyên ngành Bộ Công Thương năm 2026 nhẹ hơn nhiều so với những gì phần lớn tài liệu đang mô tả. Nếu chỉ nhớ bốn câu, hãy nhớ bốn câu này.

Một: không còn mặt hàng nào phải đăng ký kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu — Phần B rủi ro cao của Thông tư 33/2026/TT-BCT để trống, và hàng rủi ro trung bình chỉ phải công bố hợp quy trước khi lưu thông theo Điều 82 khoản 1 Nghị định 37/2026/NĐ-CP. Hai: với thiết bị điện, hải quan chỉ cần Phiếu thử nghiệm hiệu suất năng lượng tối thiểu, không cần chứng từ dán nhãn; và bếp từ, bếp hồng ngoại, lò vi sóng, đèn LED đường phố, máy tính để bàn còn tự nguyện dán nhãn đến 31/12/2026, bắt buộc từ 01/01/2027. Ba: phí an toàn thực phẩm đang được thu 50% và hết giảm sau 31/12/2026 — 150.000đ hôm nay, 300.000đ từ đầu năm 2027, nên báo giá phải ghi cả hai mức. Bốn: cơ quan kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu nay do UBND cấp tỉnh chỉ định, nên việc đầu tiên trước khi mở tờ khai là hỏi cơ quan chuyên môn của tỉnh nơi bạn làm thủ tục — chúng tôi chưa tra được danh sách theo từng tỉnh và nói thẳng điều đó.

Bài này chỉ phủ một bộ. Để so sánh với các bộ khác trong bài tổng hợp kiểm tra chuyên ngành hàng nhập khẩu, hoặc nếu lô hàng của bạn vướng đồng thời hai bộ, hãy mở bài tổng rồi lần theo đúng nhánh của mình. Mọi mốc trong bài chốt tại ngày 04/10/2026; những chỗ chúng tôi ghi “chưa xác minh được” là chỗ bạn phải hỏi cơ quan nhà nước, không phải chỗ để điền số từ blog.